22 tháng 1, 2013

Nói theo phong cách Obama


Kể từ khi được Đảng Dân chủ cử ra tranh cử cho đến lúc thắng cử và trở thành tổng thống thứ 44 của Hiệp chủng quốc Hoa Kỳ, Barack Obama đã nổi bật lên như là một nhà lãnh đạo có khả năng hùng biện vào bậc nhất thế giới. Chính ông đã đem sức mạnh của nghệ thuật hùng biện trở lại với nền chính trị Hoa Kỳ và từ những bài diễn thuyết của ông, đã tạo ra những tràng vỗ tay cuồng nhiệt và từ đó làm thay đổi quan điểm của người nghe một cách triệt để. Cũng từ đó mà cuốn Nói theo phong cách Obama (nguyên văn: Say it like Obama) của tác giả Shel Leanne được ra đời.

          
Tác giả cuốn sách này là một chuyên gia về nghệ thuật lãnh đạo. Từ biệt tài hùng biện của tổng thống Obama, ông muốn hướng dẫn cho người đọc phương thức kết hợp kỹ năng hùng biện, ngôn ngữ cơ thể và nghệ thuật thuyết phục tinh vi, đúc kết cả ba điều này thành một bài diễn văn nhuần nhuyễn, lưu loát, có khả năng tạo ra sự tin cậy nơi người nghe và thúc đẩy họ hành động. Qua nghiên cứu, phân tích nhũng bài diễn thuyết của Obama trước cử tọa có số lượng từ 30 ngàn đến 200 ngàn người, tác giả cuốn sách đã khẳng định: Khả năng hùng biện của Obama điêu luyện một cách hoàn hảo, ông xứng đáng là bậc thầy của nghệ thuật diễn thuyết.
Là một chuyên gia về nghệ thuật lãnh đạo, tác giả cuốn sách Nói theo phong cách Obama đã tập trung phân tích năng lực diễn thuyết của Obama cùng những cử chỉ, ngữ điệu và kỹ thuật đã giúp ông trở thành một trong những nhà hùng biện lừng danh nhất của thời đại mà chúng ta đang sống. Những thành công về mặt chính trị của vị tổng thống thứ 44 của nước Mỹ đã làm nổi bật một nhận định đã được khẳng định từ lâu: Tất cả các nhà lãnh đạo trong mọi lĩnh vực đều chiếm được lợi thế khi họ phát triển được kỹ năng hùng biện nổi bật, vì khả năng chuyển tải quan điểm, phong thái quả quyết và giúp truyền cảm hứng, khả năng thuyết phục và khiến người nghe phải xúc động là những yếu tố rất cần thiết cho một nhà lãnh đạo thành công.
Ngay ở nước ta, từ rất lâu người đời đã đặt ra 3 yêu cầu cần phải có của một bậc chính nhân quân tử. Đó là lập thân, lập ngôn và lập công. Lập thân tức là bản thân phải được học tập và rèn luyện tốt; lập ngôn nghĩa là biết cách nói năng dễ hiểu và có sức thuyết phục trước công chúng, nói một cách nôm na là mỗi khi mình nói phải có một cái gì đó cho người khác nghe; sau đó mới đến lập công tức là hành động vì dân vì nước. Nói như vậy cũng có nghĩa rằng lập ngôn, tức khả năng hùng biện là một trong ba yếu tố cần thiết của một nhà lãnh đạo. Một nhà lãnh đạo mà kiến thức nông cạn, nói năng ú ớ, diễn đạt rườm rà, nội dung nhạt nhẽo thì đó chỉ có thể là một nhà lãnh đạo tồi và không thể thành công trong công việc. Một trong những đặc điểm làm nên sự thành công của phong cánh hùng biện mà Obama đã sử dụng là hãy nói cái điều mà người nghe đang quan tâm.
Tuy nhiên, từ cuốn sách này đã cho thấy, dù rất có tài hùng biện nhưng trước khi bắt đầu diễn thuyết, thì việc đầu tiên mà Obama đã làm là xây dựng tốt uy tín bản thân và tạo dựng niềm tin trong nhân dân. Cũng có nghĩa là trước khi biết nói hay thì cần phải biết cày giỏi đã. Lời nói dù có hay đến mấy cũng chỉ là để bổ sung và chứng minh cho hành động của người nói.  Nói như vậy, tác giả cuốn sách cũng muốn khẳng định: Tổng thống Obama là một người tài năng trên cả hai phương diện lời nói và việc làm. Trong các phát biểu, các diễn văn của Obama, những từ như thuyết phục, thu hút, truyền cảm  đã trở thành năng lực truyền đạt của ông. Tương tự, những từ như hùng hồn, gây cảm hứng, hấp dẫn đã trở thành chất liệu đặc trưng của phong cách nói Obama. Không dễ gì mà hàng trăm triệu người Mỹ đã được ông thuyết phục để bỏ phiếu bầu ông làm tổng thống.
Trong lịch sử các đời tổng thống Mỹ cũng đã từng có những nhà hùng biện tài năng như Kennedy, Bill Clinton và Ronand Reagan. Họ là những diễn giả vĩ đại của nước Mỹ. Và bây giờ, đến lượt mình, Obama cũng đã làm được như họ. Không những thế, tài năng diến thuyết của Obama còn vượt ra ngoài  biên giới của nước Mỹ để làm cho nhiều người trên thế giới này phải lấy làm khâm phục. Vào tháng 7 - 2008, tại thủ đô Berlin của nước Đức, ông đã thu hút được 200 ngàn người nghe qua bài diễn văn duy nhất của ông.
Cho dù bạn có nghĩ như thế nào về chính kiến của Obama, thì cũng phải công nhận rằng, mỗi khi Obama xuất hiện trước đám đông và cất lời diễn thuyết, cũng là khi mà bạn phải chăm chú nghe ông nói và sẽ bị ông thuyết phục. Đó là điều đã làm nên thành công trong sự nghiệp chính trị của Obama để trở thành ông chủ lẫy lừng của Nhà trắng.
Nhiều người cho rằng sự thành công đáng kinh ngạc của con người da màu trẻ tuổi Obama trên chính trường nước Mỹ  là nhờ vào các thông điệp đầy ấn tượng của ông về niềm hy vọng khắc phục những chia rẽ truyền thống về đảng phái, kinh tế, tôn giáo, vùng miền và chủng tộc. Thật ta, từ những bài diễn văn của ông đã thổi bùng lên niềm tin của  người dân Mỹ về những vấn đề mà họ đang rất quan tâm như: Việc làm của bản thân, Tương lai mới của đất nước, Trung thành với những gì mà nước Mỹ đã hứa hẹn; và tái khẳng định giấc mơ Mỹ (American dream). Nghe Obama diễn thuyết, người dân Mỹ sống lại với niềm tin: Bất cứ ai cũng có cơ hội thành công, giàu có và hạnh phúc tại Hoa Kỳ miễn là phải chịu khó làm việc. Lao động sẽ đem lại vinh quang cho mỗi người. Đó là điều Obama hứa hẹn với người dân Mỹ và chính vì thế mà họ đã bỏ phiếu để ông trở thành tổng thống.
Có lẽ một trong những tố chất không thể thiếu của một nhà chính trị là khả năng diễn thuyết trước công chúng. Thiếu đi khả năng này, nhà chính trị dù có cân đai áo mão đến đâu, dù có khoác lên mình những chức vụ, danh hiệu gì thì trong mắt công chúng, họ cũng chỉ là những pho tượng gỗ không hơn không kém.
Nước Mỹ, người dân Mỹ thật là hạnh phúc khi có được nhà lãnh đạo như Tổng thống Obama
Bạn hãy đọc cuốn sách này để thấy mình còn có rất nhiều điều cần phải học hỏi thêm trong cuộc sống. Từ nhận thức đến lời nói và việc làm./.
 (*) Dịch giả: Hoàng Sơn, NXB Tổng hợp Tp.HCM, 2009, 292 trang.