20 tháng 11, 2017

Dạy đại học thì không có quà

Tôi từ khi tốt nghiệp ĐH (1979) đến nay đã 38 năm. Kể từ đó đến nay dù có hơn 20 năm chuyển sang nghề làm báo hình thì tôi vẫn thường xuyên dạy ở bậc đại học theo chế độ thỉnh giảng.
Nghề dạy học với tôi luôn chất đầy cảm hứng, đến mức buổi lên lớp nào cũng như là buổi đầu tiên và giờ lên lớp nào cũng như là giờ hẹn với mối tình đầu. Nhớ nhất là những năm còn dạy ở ĐH Quy Nhơn, cứ đến ngày NGVN 20/11 thì các anh chị sinh viên tíu tít đến thăm nhà và tặng hoa cứ là vui như Tết Nguyên đán.
Tình thầy trò ấy đến nay vẫn vương vấn mãi bởi dù đã định cư ở TP. Hồ Chí Minh khá lâu thì cứ mỗi dịp 20/11 về tôi lại nhận được nhiều cuộc gọi và tin nhắn chúc mừng
 của các thế hệ học trò ĐH Quy Nhơn qua điện thoại, qua mạng xã hội Facebook và Zalo. Tôi cảm động vì sự thắm thiết và thủy chung vô cùng đó của những con người miền Trung gian nan mà tình nghĩa.
Từ khi chuyển vào định cư ở TP. HCM tôi vẫn đi dạy đều cho mấy trường ĐH trên danh nghĩa là GV thỉnh giảng như VHU, TNU, BDU. Riêng với trường BDU thì tuần trước phòng Giáo vụ vừa gọi xuống thông báo lịch giảng của tôi sẽ bắt đầu vào sau Tết âm lịch tới. So với mấy chục năm dạy ở ĐH Quy Nhơn, số lượng SV mà tôi đã dạy khi vào SG có lẽ cũng lên tới hàng ngàn. Nhưng chỉ duy nhất một lần tôi lên lớp ở ĐH Bình Dương trên Thủ Dầu Một đúng vào một sáng thứ 7 ngày 20/11 là được lớp tặng một bó hoa tươi. Lần được tặng hoa 20/11 hiếm hoi đó tôi đã rất cảm động đến mức sau một ngày dạy hết cả hai buổi với tròn 10 tiết, tôi đã cất công mang bó hoa đã héo rũ ấy về tận SG cắm vô bình như một niềm vui nho nhỏ của nghề dạy học.
Ngoài lần đó ra thì mọi chuyện coi như là rất bình yên với ngày 20/11 của một GV đại học ở SG. Không chỉ với tôi mà nói chung với giới GV đại học ở SG thì đều như thế. Và đó là một sự bình thường. Không phải là vì sinh viên ở SG không yêu quí kính trọng thầy giáo mà chỉ vì tính cách của con người ở xứ trong này nó thực tế và đơn giản hơn nhiều so với miền Bắc và miền Trung, không màu mè và không hình thức. 

Mấy năm đầu thì tôi hơi bị sốc nên đã viết một bài với title Dạy đại học thì không có quà. 
Nay thì tôi đã quá thuộc bài và miễn dịch rồi nên thấy rất đỗi bình thường và vẫn thấy vui mỗi khi ngày 20/11 đến dù trên FB, trên điện thoại và trên Zalo của tôi vẫn có không ít tin nhắn chúc mừng
 của các thế hệ học trò và đồng nghiệp kèm theo những bó hoa… ảo. 
Thế cũng là quá đủ cho một niềm hạnh phúc lớn của tôi rồi.


20/11 seo phi chút


7 tháng 11, 2017

Ngày nhà giáo Việt Nam được học trò cũ tặng thơ

Cách đây 35 năm (1980) tôi là giảng viên môn Văn học Trung Quốc của Khoa Ngữ văn Trường ĐHSP Quy Nhơn (nay là Đại học Quy Nhơn). Ngày đó cuộc sống thời bao cấp của những năm sau chiến tranh khiến cho đời sống vật chất của cả thầy và trò đều rất vất vả nhưng đời sống tinh thần lại vô cùng phong phú. Thầy yêu nghề và rất nhiệt huyết với mỗi buổi lên lớp, trò chăm chỉ cần cù và đều đạt kết quả tốt trong học tập. Đến bây giờ sau mấy chục năm đã trôi qua, tôi vẫn rất nhớ những sinh viên quê Quảng Ngãi, Bình Định xuất thân từ những vùng nông thôn nghèo khó nhưng hiếu học và rất đỗi ân tình. Sau bao nhiêu năm tháng lăn lộn với đời, nhiều người trong số họ đã thành đạt, vững vàng trong cuộc sống.
Một ngày đầu tháng 11 năm 2017, khi không khí hướng về kỉ niệm ngày Nhà giáo Việt Nam đang nóng dần lên, tôi bỗng nhận được bài thơ của một người học trò cũ thời đó gửi tặng qua mạng xã hội Facebook. Bài thơ có nhan đề Nhớ thầy đã gợi nhớ về những kỉ niệm của thầy và trò thời còn trên giảng đường đại học. Tác giả bài thơ là Trần Đình Quang, hiện là Trưởng phòng Biên tập chương trình các dân tộc thiểu số Đài Phát thanh – Truyền hình Quảng Ngãi. Đây là lần đầu tiên trong đời tôi được một học trò cũ học với mình 35 năm về trước làm thơ gửi tặng nên rất cảm động. Ai đó có nói nghề giáo bạc lắm nhưng riêng tôi thì không thấy, chỉ thấy nghề giáo thiêng liêng và rất đỗi nghĩa tình.
Xin được giới thiệu bài thơ với bạn bè gần xa.

Trần Đình Quang
NHỚ THẦY
(Kính tăng thầy giáo Hà Tùng Sơn, nguyên giảng viên Trường ĐHSP Quy Nhơn)

Tháng mười một về, lại nhớ thầy
Nhớ chiều đông Qui Nhơn gió hây hây
Nghe thầy giảng bài môn Văn Trung Quốc
Ba mươi năm xa trường chúng em vẫn thuộc
Những câu thơ Lý Bạch dưới trăng
Tam Quốc chíAQ chính truyện
Theo chúng em đi suốt cuộc đời

Tháng mười một về, nhớ quá thầy ơi
Nhớ Qui Nhơn một thời thầy đã sống
Sáng lên giảng đường, tối làm thêm cải thiện
Nhưng chuyện áo cơm không phai nhạt tâm thầy

Tháng mười một về, gió bấc hây hây
Em lại nhớ tiếng Quảng Bình thầy giảng
Nhớ giọng thầy vẫn luôn sang sảng
Bên tai em mỗi độ đông về.


Tháng 11.2017
TĐQ

Nhà báo Trần Đình Quang




19 tháng 10, 2017

Họp lớp 16D K2 lần 2


LỜI MÀO ĐẦU

Đầu đuôi câu chuyện hay nói cách khác, sự thể là thế này:
Chiều nay Uông Ngọc Dậu, sau khi rời cái ghế  khá quan trọng ở VOV để về đầu quân làm hợp đồng cho vnn.vn, nhắn tin qua FB cho mình (HTS) như sau:
Anh Sơn ơi!
Anh em mình đứng ra kêu gọi mọi người làm cuộc họp lớp 16D K2 vào năm tới đi.
Mình nhất trí ngay.
Nơi họp và thời gian họp lớp dự kiến là vào tháng 3 năm 2018 tại Tp. Đà Lạt.
Theo Dậu thì đã có 2 bạn trong lớp sẵn sàng đứng ra làm nhà tài trợ chính cho cuộc họp lớp này (chi tiết và cụ thể mình sẽ thông báo sau). Tài trợ mà đủ để ăn ngủ nghỉ khách sạn thì quá tốt. Thiếu bao nhiêu ta góp thêm vào. Cố gắng để mọi người chỉ cần chi tiền đi và về từ nhà đến ĐL và từ ĐL về lại nhà thôi.
Vấn đề còn lại là làm sao để thông báo nhanh nhất, rộng rãi nhất đến các bạn trong lớp 16D của ta.
Thấy nhiều bạn lớp ta đang chơi FB hàng ngày, Uông Ngọc Dậu đề nghị với mình là nên lập một cái phây riêng của lớp ta.
Vì thế mà có cái FB này.
Khi lập FB, mình đặt tên là Lớp 16D K2 nhưng thằng FB nó không chịu cái vụ tên tuổi mà chứa đựng cả kí hiệu phức tạp đó, nên mình mới phải đặt là: VU Lớp Mười SáuD
VU là viết tắt của Vinh University (Đại học Vinh) nhé.
Bây giờ thì các bạn 16D K2 gần xa hãy đăng kí làm thành viên của trang này đi.
Sau đó cho ý kiến bàn luận về cuộc họp lớp với các vấn đề như:
Có nên tổ chức họp lớp không?
Nếu có thì thời gian và địa điểm như thế nào, ở đâu?
Hình thức, phương thức họp?
Quan điểm của mình: Đây là cuộc vui chơi của những người bạn học cùng lớp đại học với nhau. Ai thích thì tham gia, không thích cũng không sao. Càng nhiều bạn tham gia càng tốt càng vui.
Mọi người cho ý kiến nhé.




  Link FB lớp 16D K2:  https://www.facebook.com/lopmuoisaud.vu.9

12 tháng 10, 2017

Khi thảm đỏ không dành cho thủ khoa

Mấy hôm nay câu chuyện cô thủ khoa Trường ĐH Sư phạm Hà Nội 2 Bùi Thị Hà (HàGiang) ở nhà phụ mẹ nuôi lợn để chờ kỳ thi tuyển vào biên chế ngành giáo dục đang trở thành đề tài nóng trên công luận và mạng xã hội. Thủ khoa là một vinh dự nhưng chăn lợn cũng đâu có gì xấu. Cái khác lạ ở đây là sự bất hợp lý giữa trình độ và công việc.
Dù rất thông cảm và thấy thương với hoàn cảnh của Hà nhưng mọi người có cảm nhận cô thủ khoa này có vẻ như thiếu năng động và linh hoạt trong cuộc sống khi em nghĩ rằng với tấm bằng tốt nghiệp xuất sắc, từng được vinh danh tại Văn miếu Quốc tử giám thì mọi người sẽ rải thảm đỏ bố trí cho mình một công việc xứng đáng (qua thư Hà gửi Bí thư tỉnh ủy). Và khi tấm thảm đỏ không trải ra thì ngồi đó trách móc, oán thán như mọi sự bất công đang nhằm vào mình.
Tuy nhiên, trớ trêu thay, cuộc đời không phải thế. Cách đây nhiều năm, khi tốt nghiệp và được trở thành giảng viên của một trường đại học, tôi thấy tấm bằng đại học trong tay mình chỉ là một con số không tròn trĩnh so với chặng đường lập nghiệp phía trước. Mọi chuyện từ đây mới chỉ là bắt đầu.
Kiến thức có được từ trường đại học, kể cả danh hiệu thủ khoa, chỉ là một điều kiện tốt nhưng không phải là tất cả. Tìm hiểu thông tin về sự việc của Hà thì thấy em rất thiếu tự tin, nhất là khi em không dám tham gia cuộc thi tuyển để làm giáo viên trường chuyên của tỉnh. Người ta vẫn nói những người thông minh nhất chưa hẳn là người giỏi nhất và người giỏi nhất chưa hẳn là người thông minh nhất. Hà có lẽ ở trường hợp thứ 2. Và sau tất cả câu chuyện ồn ào của em trên thế giới mạng, Hà như đang chịu một sức ép nặng nề và em đang thu mình lại.
Tại sao em không dám rời xa lũy tre làng, rời xa cái chuồng lợn để đến với thế giới công việc mênh mông ở bên ngoài. Cứ gì phải có một suất biên chế nhà nước khi làm giáo viên trường công, cứ gì phải làm nghề dạy học dù tốt nghiệp đại học sư phạm. Giả sử em lên mạng lục tìm thông tin tuyển dụng ở Hà Nội, thậm chí ở Sài Gòn, nơi mà hàng ngàn, hàng chục ngàn bạn trẻ tốt nghiệp đại học đã và đang hăm hở tìm kiếm việc làm và làm việc để sống và tạo dựng sự nghiệp.
Tấm thảm đỏ mà Hà mong muốn cả năm nay đã không trải ra với em (cho đến lúc này) nhưng có rất nhiều cánh cửa ở phía trước đang chờ Hà đến gõ. 
Hà ơi, hãy xách ba lô lên và đi. Cuộc đời này rộng lớn lắm.

Bùi Thị Hà



2 tháng 10, 2017

Lâu lâu tôi lại ... lên đồng

Buổi lên lớp cho học sinh lớp 12C5 Trường THPT Trí Đức sáng nay - đối tác tuyển sinh của HSU. Nhớ thời đi vào "Gào thét" đi ra "Bàng hoàng". 
Lần đầu tiên đi dạy bỗng dưng có một em học sinh lớp 11 của trường mang máy khủng đến bắn lia lịa đủ các tư thế rồi gửi email cho. 
Đưa lên đây làm kỉ niệm.
Photo: Đỗ Chuẩn (Chuẩn siêu sao).





28 tháng 9, 2017

Gặp gỡ ở Tambahouse

Nguyễn Đình Anh từ Vinh vô SG. Đình Anh gặp Ngọ, rồi cùng Lê Văn Ngọ sang trường gặp tôi.  11h đang làm việc đã nghe 2 ông bạn cùng lớp 12A K2 gọi: Bọn tớ đến chỗ ông rồi này.
OK, ăn trưa và cafe thôi.  

13h thì tiễn 2 ông ra bến xe buýt công viên 23/9. Đình Anh đi Tây Ninh còn Ngọ về quận 7.
Được gặp lại bạn bè, nhất là bạn cũ, đủ để vui rồi.

Lâu ngày không gặp nhau. Selfie chút.  


25 tháng 9, 2017

Ai về Thanh Hóa

Nhóm bạn bè 16D K2 vừa có chuyến hành hương về xứ Thanh, về với ngôi nhà gỗ của Uông Ngọc Dậu và ... Trải chiếu .. đếm sao.


Cổng nhà Uông Ngọc Dậu. Trái sang: Nguyễn Hữu Nhia, Nguyễn Xuân Sùng - Thư,  Uông Ngọc Dậu, Phan Nga, Nguyễn Trung Ngọc.





                               Quảng Xương mùa  biển động

Dô tá ... dô tà...

Mình thích cây hồng leo này. Nó rất thơm. Dậu dấm cho mình vài cành bữa nào ra xin đem vô SG trồng trên sân thượng cho leo lên dàn nhé.

21 tháng 9, 2017

Tôi thích vì ông đã chỉ đích danh nó là THẢM HỌA

Seminar khoa học: Thảm họa môi trường biển tại miền Trung Việt Nam 2016 - thực trạng, giải pháp và bài học kinh nghiệm.
 Sáng ngày 20/9/2017 tại cơ sở Nguyễn Văn Tráng, Khoa Khoa khọc và Kỹ thuật Trường Đại học Hoa Sen đã tổ chức buổi hội thảo khoa học "Thảm họa môi trường biển tại miền Trung Việt Nam 2016: thực trạng, giải pháp và bài học kinh nghiệm". 
Diễn giả của buổi hội thảo là GS. TS Phạm Hùng Việt, Giám đốc Phòng thí nghiệm trọng điểm Công nghệ phân tích, kiểm định môi trường và an toàn thực phẩm, ĐH Quốc gia Hà Nội. 
Với cách trình bày vấn đề khúc chiết, dễ hiểu; kết hợp giữa cứ liệu thực tế với các phân tích sâu sắc về chuyên môn hóa học, trong hơn hai tiếng làm việc, GS Phạm Hùng Việt đã cung cấp cho những người tham dự một thực tế đáng sợ về thảm họa môi trường biển miền Trung năm 2016 do nhà máy Formosa ở Hà Tĩnh gây ra, một thảm họa đã gây ra hệ lụy rất nghiêm trọng về môi trường và dân sinh của 4 tỉnh miền Trung mà sự khắc phục sẽ kéo dài đến hàng chục năm sau.
Từ thực trạng đáng buồn về thảm họa môi trường biển tại miền Trung Việt Nam 2016, GS Phạm Hùng Việt đã đánh giá cao những giải pháp khắc phục trước mắt và lâu dài của Chính phủ Việt Nam nhằm ổn định tình hình môi trường biển cũng như đời sống của người dân trong vùng thảm họa. Đặc biệt từ thảm họa này, Chính phủ và người dân Việt Nam đã rút ra những bài học sâu sắc về phát triển kinh tế đi đôi với bảo vệ môi trường; không đánh đổi môi trường lấy phát triển kinh tế.
  BOX: GS. TS Phạm Hùng Việt, Giám đốc Phòng thí nghiệm trọng điểm Công nghệ phân tích, kiểm định môi trường và an toàn thực phẩm, ĐH Quốc gia Hà Nội. GS.TS Phạm Hùng Việt với nhiều thành tích nổi bật, trong đó phải kể đến công trình về cơ chế phát sinh ô nhiễm ASEN trong nước ngầm của ông và nhóm nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Nature vào năm 2013.
GS. TS Phạm Hùng Việt cũng được biết đến là một trong số những người đặt nền móng cho việc xây dựng các dự án hợp tác quốc tế của Trường ĐHKHTN, ĐHQGHN  - nguồn lực lớn của sự phát triển, bao gồm, phát triển nguồn nhân lực, đào tạo nghiên cứu sinh, trao đổi học viên cao học, cán bộ để nâng cao trình độ chuyên môn.
Nguồn: http://news.hoasen.edu.vn/vi/4180/thong-tin-su-kien/hoi-thao-khoa-hoc-tham-hoa-moi-truong-bien-tai-mien-trung-viet-nam-2016-thuc







18 tháng 9, 2017

Lãng đãng ... Sài Gòn

HTS: Lâu rồi không gặp Trần Kỳ Trung cũng thấy nhớ lão. Đã là bạn bè dù 10 năm không gặp vẫn là bạn bè, không phải bạn bè dù ngày nào cũng gặp vẫn không là bạn bè. Tôi với Trần Kỳ Trung thuộc lứa CBGD đời đầu của Trường ĐHSP Quy Nhơn, nay là ĐH Quy Nhơn. Trung tốt nghiệp Khoa Sử ĐHSP 1 Hà Nội, về dạy ở khoa Sử - Chính trị ĐHQN trước tôi mấy tháng, tôi dạy bên Khoa Ngữ văn. Thỉnh thoảng gặp nhau Trung vẫn nhắc chuyện lần đầu tiên Trung nhìn thấy tôi: Một buổi sáng Trung đứng trên cửa sổ tầng 2 khu nhà 3 tầng dành cho cán bộ độc thân nhìn xuống sân, chợt thấy từ cổng đi vào một tay mặc áo bộ đội, lưng mang ba lô lính, đầu đội cái nón lá kè xứ Nghệ đang hăm hở đi bộ từ cổng vào. Trung ngoảnh lại nói với Võ, bạn cùng phòng: “Lại có thêm một tên nữa vào nhập bọn với quân ta này”. Cái tay mặc áo lính vừa xuống chuyến tàu chợ Vinh – Quy Nhơn để nhập bọn với Trung ở Trường ĐHSP Quy Nhơn ấy chính là tôi. Cùng tuổi, cùng là những cựu chiến binh trở lại trường ĐH sau chiến tranh rồi vào Quy Nhơn lập nghiệp, chúng tôi chơi thân với nhau từ đó.
Được mấy năm, gần như cùng lúc tôi chuyển sang làm truyền hình thì Trần Kỳ Trung trở về quê Đà Nẵng làm biên tập cho NXB Đà Nẵng. Rồi Trung trở thành nhà văn có chân trong Hội Nhà văn VN, có nhiều tác phẩm nổi tiếng trong đó có tác phẩm rất hài hước được dựng thành phim nhiều tập phát trên VTV như “Đọp nhà thơ”...  Thỉnh thoảng gặp nhau, chúng tôi ngồi với nhau cả ngày vẫn chưa hết chuyện.
Lãng đãng ... Sài Gòn là bài viết của Trần Kỳ Trung đăng trên trang trankytrung.com viết sau một chuyến Trung vô Sài Gòn. Chúng tôi đang mong đến dịp kỉ niệm 40 năm ngày thành lập Trường ĐH Quy Nhơn để về chốn cũ gặp nhau (tuần trước Trung gọi vô nhắc tôi: ông cố mà về nhé). Đăng bài nay của Trần Kỳ Trung như để nói lên nỗi mong chờ đó.    

Lãng đãng ... Sài Gòn
       Nhận được thiếp mời của Vũ Tiến Thu, mời vào Sài Gòn dự đám cưới của con. Thu với mình một thời cùng công tác và giảng dạy ở khoa Sử - Chính trị, trường Đại học sư phạm Quy Nhơn. Nghĩ đây là ngày vui của bạn, biết đâu cũng là cơ hội để gặp lại bạn cũ, mình đi liền.
       Đang ở Hội An, có lẽ cũng quen một không gian trầm, nhẹ, thưa của bước chân, thân và ngọt của sự giao tiếp, đến Sài Gòn vào buổi sáng gần cuối xuân, chớm hè, mình thấy hơi bị ngợp. Ngợp tiếng còi xe, ngợp với những sóng mũ bảo hiểm nhấp nhô trên đường và ngợp của những bóng người trên những chiếc xe máy vun vút lướt ngang qua cửa quán cà phê khi mình ngồi bên trong nhìn ra… nhưng thế thôi, như thằng cháu nói: “Chú ở đây, nửa ngày là quen!”. Mà quen thật! Bình tĩnh điện cho nhà văn Nguyễn Quang Lập, Lập vồn vã “Ông đang ở đâu?...được rồi… không nói nữa, chiều thứ ba gặp nhau tại quán Ziều Đỏ của nhà thơ Đỗ Trung Quân”. Tiếp đến nhà báo Lê Thiếu Nhơn hồ hởi: “Anh vào khi nào? Trưa mai đến em đi, rồi đi ăn cơm”. Rồi Hà Tùng Sơn, ông bạn vàng, giống mình ưa dịch chuyển. Đang là cán bộ giảng dạy ngon lành ở khoa văn, ĐHSP Quy Nhơn, không hiểu sao lại chuyển sang một ngành chẳng dính dáng chút nào về giáo dục là truyền hình, bây giờ lại quay về nghề cũ, gõ đầu trẻ. Có điều không ở Quy Nhơn mà Sơn vào Sài Gòn. Nghe thấy giọng của mình qua điện thoại, Sơn nói rất vui: “Thôi nhé ! Đừng hẹn với ai nữa, tôi với ông phải ngồi với nhau trong trưa mai …”. Đấy là chưa kể mấy bạn văn nữa lại hẹn, lại mong…thời gian có hạn, đành thể tất. Chỉ thế thôi, tự nhiên thấy Sài Gòn không còn bị “ngợp” mà như thân quen rất lâu rồi.

Tôi đi công tác Hà Nội về ghé Hội An thăm Trần Kỳ Trung, tháng 1/2010. Trái sang: Trần Kỳ Trung, Hà Tùng Sơn, Lê Văn Lợi, Võ Bá Nghị (Ảnh: Mai Thìn)

          Dự đám cưới con của bạn, nhiều lúc bần thần, bây giờ là chuyện của nó, chẳng mấy chốc lại chuyện của mình, cũng phải lo chuyện đám cưới cho con. Thấy Thu cứ tất bật chạy ra rồi chạy vào, dặn dò MC đừng chọc cười rẻ tiền, đến chỗ này xem lại chỗ ngồi khách mời, đến chỗ kia giới thiệu hai họ…mà thương cho nó. Cũng bươn trải, cũng phải lăn lộn giữa cuộc sống đầy gió và bụi này, trông Thu già trước tuổi. Thấy mình vào dự đám cưới của con, Thu mừng: “Anh sẽ gặp được nhiều bạn bè và học sinh cũ của anh em mình, mọi người thấy anh chắc rất ngạc nhiên!”.
         Cũng buồn cười, xem thiệp mời của Thu đề rõ ràng là đám cưới tổ chức lúc 17h30, cứ nghĩ như ở Hội An, mình đến đúng giờ, ai ngờ…! phải đến gần hai tiếng sau mới vào tiệc. Mình thắc mắc, Thu giải thích :“Ở Sài Gòn giờ toàn thế cả, anh đến đúng giờ, có khi ngồi một mình, một bàn mà chờ. Thôi, anh ra đón khách cùng em”. Khách đến, mình vui gặp lại nhiều đồng nghiệp cũ, mọi người thấy mình tay bắt, mặt mừng. Nhìn những đồng nghiệp cũ, mới đó đã hơn ba mươi năm, thời gian trôi nhanh như bóng câu qua cửa sổ. Giờ nhìn ai trên đầu tóc cũng điểm bạc, dáng cũng đã biểu hiện sự chậm chạp, người lên chức “ông”,  chức “bà”, bây giờ giống mình, đều đến tuổi về hưu. Duy nhất một điều mình thấy không thay đổi, đó là tình cảm. Ngồi lại quên cả chuyện đang dự đám cưới. Vội chúc mừng cô dâu, chú rể, vội chụp ảnh với gia đình hai họ, giơ ly, nở nhanh nụ cười, trao phong bì mừng, rồi quay ra ngay ôn với nhau chuyện xưa, cứ y như nó mới xảy ra ngày hôm qua. Cái ngày hành trang vào đời chỉ có mấy bộ quần áo, mấy tập giáo trình, ăn uống cực thậm khổ như lại giàu có, vô cùng giàu có về sự nhiệt tình. Cái nhiệt tình đôi lúc mang hơi hướng nghĩa khí của một tính cách lãng tử, bất chấp. Lúc đó đúng là thế thật, những giảng viên trẻ như mình mới về trường ĐHSP Quy Nhơn không hề tính toán so đo thiệt hơn về quyền lợi cá nhân, cũng không hề ao ước có một căn nhà riêng có đủ tiện nghi vật chất mà chỉ có một nguyện vọng là cống hiến, là trở thành những giảng viên đại học giỏi, giỏi cả “tâm” lẫn “tài”. Than ôi! Ước mơ đó là đẹp, không ai phủ nhận nhưng sau này đem lại kết quả như thế nào… bây giờ ngồi lại, nhắc những kỷ niệm đó, mọi người đều cười, cười nghiêng ngả!!! Một người nói : “Hồi đó chúng mình giống như những thằng, những con bị ma ám nên hay hoang tưởng”. Thôi, không nhắc lại nữa, trong ngày vui con của bạn, chúng ta hãy cạn chén mừng cho bạn sắp lên “ông”. Thu nói đúng, Hôm nay mình gặp rất nhiều em sinh viên khóa I, lớp Sử - Chính trị , trường ĐHSP Quy Nhơn mà mình đã từng chủ nhiệm. Các em thấy mình vào, tự động đến chào, bắt tay, ánh mắt nhìn thầy giáo chủ nhiệm cũ cảm động. Thật mừng, nếu điểm lại, nhiều trò đã hơn thầy trên tất cả phương diện. Có em nay là một đạo diễn, quay phim tài liệu nổi tiếng. Có em đã là Vụ trưởng ở một vụ trong một Bộ quan trọng, có em là Tổng biên tập một tờ báo có uy tín, số lượng bạn đọc đông … Tiếng “ Em chào thầy” của các em vẫn như ngày nào, ấm áp, thân thiết, trân trọng. Mình nghĩ, dẫu giá trị đạo đức của thời này đang đi dần vào  sự hỗn mang, phi lý, lộn sòng giữa tốt và xấu, mình vẫn phải cố gắng giữ, có thể “tài” chưa giỏi, nhưng “tâm” phải sạch để nghe thấy tiếng: “em chào thầy” không có điều gì phải xấu hổ, ân hận.
         Nói như vậy nhưng để thực hiện được, không dễ !
         Đến thăm Lê Thiếu Nhơn, gặp thằng em làm báo, làm thơ đầy bản lĩnh, có tài, có nhân cách mình vui, còn vui hơn ở đây mình gặp nhà thơ Thanh Tùng  với bài thơ “ Thời hoa đỏ” nổi tiếng, sau thành lời trong bài hát cùng tên của nhạc sỹ Đình Bảng mà gần như thế hệ của mình, ai cũng thuộc. Với Lê Thiếu Nhơn quen biết từ lâu, nói chuyện nhiều, nên chỉ cần nghe tiếng cười đã biết nhau suy nghĩ của nhau nhưng riêng với nhà thơ Thanh Tùng, mình nhìn anh, mới gặp thôi, sao mà thương đến lạ. Cảm giác này có khi bị ảnh hưởng do những lời thơ cháy ruột của anh viết, viết cho anh, viết cho cả bọn mình. “… Dưới màu hoa đỏ cháy khát khao/ bước lặng im trên đường vắng năm nao /Chỉ có tiếng ve sôi ồn ào/Mà chẳng cho lòng mình  yên chút nào…”Nhà thơ dáng nghèo, nói từ tốn, nhìn thấy lành và thiện. Những người như thế này thường khổ. Buổi chiều, mình cùng Lê Thiếu Nhơn, nhà thơ Thanh Tùng  vào một quán hình như mang tên Phố Hội trên đường Nguyễn Đình Chiểu thì phải để ăn cơm và có cớ hàn huyên. Anh Thanh Tùng ăn ít, anh muốn dành thời gian nói chuyện với mấy đứa em. Mình thấm thía lời anh nói: “ …Viết gì thì viết, nhưng phải viết thật, như tình yêu ấy! Yêu thật, không giả dối. Có xa chỉ nhớ và thương thôi, để dẫu có chia tay cũng không bao giờ mình trách mình hay trách người yêu. Viết văn, làm thơ phải như vậy. Cứ chân thành ai cũng thương…”. Cuộc đời của nhà thơ Thanh Tùng mang nhiều hương vị mặn của biển, nghiên ngả của gió bão, lúc mờ mịt của bụi đường mà một thời Hải Phòng, nơi nhà thơ đã sống, thấm vào. Bây giờ nhà thơ ngồi đây, bình lặng như một gốc cây già gan góc, xù sì chấp nhận mọi gió bão, khô hạn, lũ lụt… cố tích nhựa,  phi đời.
        Cũng ở chỗ làm việc của nhà thơ Lê Thiếu Nhơn, nỗi mừng nhân đôi khi mình gặp nhà văn Nguyễn Khoa Đăng. Mình đã đọc một số truyện ngắn của nhà văn, biết nhà văn viết cuốn tiểu thuyết “ Nước Mắt Một Thời” đang gây xôn xao trong dư luận bạn đọc. Nay trực tiếp gặp nhà văn, mừng hơn, nhà văn tặng cho mình cuốn tiểu thuyết “ Nước Mắt Một Thời”. Cầm cuốn tiểu thuyết trên tay mình đã háo hức, tìm mọi cách đọc ngay. Trước đây, mình viết cuốn tiểu thuyết “ Một Phần Đời Trong Chiến Tranh”, có đề cập đến giai đoạn cải cách ruộng đất, nhưng tất cả những chi tiết đó, mình chỉ nghe lại, nên tả chưa đến tận cùng của đáy nước mắt. Đọc cuốn tiểu thuyết: “ Nước Mắt Một Thời” của nhà văn Nguyễn Khoa Đăng, có lẽ do nhà văn trực tiếp chứng kiến, một bi kịch gia đình, một bi kịch tình yêu phơi ra như những dòng máu chảy thành vệt hiện rõ trên tường. Một thời khủng khiếp, con người đày đọa con người, còn hơn con người đày đọa súc vật. Thương cho nhân vật “tôi” trong tiểu thuyết, thương cho cả nhân vật Én, yêu đến như thế, đẹp như thế mà không thể đến được với nhau. Yêu càng tha thiết, càng khao khát lại càng xa nhau. Một kiếp bị người ta đọa đầy cũng là một kiếp chung thủy đợi nhau. Gần ba trăm trang tiểu thuyết “ Nước Mắt Một Thời”, có thể nói, đây là ý nghĩ của riêng mình, nhà văn Nguyễn Khoa Đăng đã chỉ rõ bản chất của công cuộc “cải cách ruông đất” là gì ? Hãy đọc kỹ những trang tác giả tả hoạt động của Đội cải cách ruộng đất, hay chân dung của Đội Khoảnh, Kền…Những màn tra tấn bắt nhận tội, những tội hoàn toàn bịa đặt để chính những người tố “điêu" ấy cũng thấy xấu hổ, ân hận mà không làm sao thanh minh được, để đến tối, lần mò đến nhà người bị nạn giập đầu xuống xin lỗi.
          Bản chất của một cuộc Cách mạng nông dân hiện rõ khi có thành quả. Nó sẽ phản động, tàn ác và đem lại hậu quả xấu khôn lường, không những cho từng gia đình mà cả dân tộc. Với sự nhân văn, cao thượng, trong đoạn kết của cuốn tiểu thuyết, nhà văn Nguyễn Khoa Đăng muốn kết thúc câu chuyện này có hậu. Nhưng mình vẫn nghĩ, di hại của cái gọi là “cải cách ruộng đất”, đến nay vẫn còn, chỉ có điều nó diễn ra dưới hình thức tinh vi hơn, tàn độc hơn, phi nhân bản hơn, hèn hạ hơn vì tư tưởng nông dân, nếp nghĩ nông dân vẫn đang ngự trị cơ mà!
          Vào Sài Gòn, nhịp điệu cuộc sống lúc nào cũng vội, cũng gấp gáp, mình biết thế! Nên tranh thủ đợi Hà Tùng Sơn đến đón, mình đứng trước cổng của cơ quan Lê Thiếu Nhơn đọc gấp cuốn tiểu thuyết mà nhà văn Nguyễn Khoa Đăng vừa tặng. Sơn đến đón,  thấy vậy cười: “Nhà văn các ông, tôi nghe nói ít đọc sách của nhau. Nhìn ông thế này, tôi lại nghĩ khác…”. Lời nhận xét của Sơn không sai, nhưng tùy người. Riêng với mình, sách của các nhà văn tặng, cố đọc. Đọc để học thêm được điều gì hay điều nấy. Mình đang nghĩ, đọc xong cuốn tiểu thuyết này sẽ viết một bài nhận xét. Thực tế đây là cuốn tiểu thuyết đáng đọc.
          Buổi trưa ở Sài Gòn trong một quán vắng, mình với Hà Tùng Sơn nói chuyện nhiều. Nói gì thì nói, gốc của mình vẫn là anh thầy giáo, dẫu có bỏ nghề hơn hai mươi năm nay rồi. Mỗi khi đến ngày “Hiến chương các nhà giáo” 20 tháng 11, nghĩ lại, lòng vẫn thấy rưng rưng. Không có những năm tháng làm “thầy”, không có những năm tháng “thầy” ra “thầy”, “trò” ra “trò” mình không thể có ngày hôm nay và không thể có nguyên vẹn tình thầy trò như ngày hôm nay. Hà Tùng Sơn hơn mình, đã có lúc chuyển ngành, nên một quan chức, nhưng cương quyết không bỏ nghề, vào Sài Gòn vẫn quyết tâm trở lại với giáo án, giảng đường, vẫn đau đáu một ước nguyện làm thế nào “thầy” ra “thầy”, “trò” ra “trò” của một trường đại học lớn. Nhưng, bối cảnh bây giờ, xã hội đang sống, một thực tế “oi khói đen kịt” ai cũng chứng kiến. Nói đến giáo dục chỉ có tiếng thở dài đến não lòng, liệu quyết tâm của ông bạn vàng có trở thành hiện thực không ? Hay chỉ là một cốc nước trong đổ xuống một ao bùn!!! Nói chuyện giáo dục giữa trưa trong một quán vắng, thưa người, món ăn ngon thành ra nặng nề, không hợp, mình và Sơn quay sang nói chuyện gia đình, con cái. Thế là thấy nhẹ người!
      Trưa thứ ba, đang nghĩ cách làm sao tránh được cuộc nhậu với một ông doanh nghiệp có làm ăn với vợ chồng mình, thì được điện thoại của Nguyễn Quang Lập: "Định hẹn với ông chiều đến nhưng tám giờ tối nay ông “bay” ra Đà Nẵng, thời gian gấp rút quá. Trưa nay đến quán Ziều Đỏ đi, có thời gian nói chuyện nhiều. Anh Trung Trung Đỉnh, anh Nguyễn Trung Dân và Nguyễn Nhật Ánh cũng đến…”. Thế là có cớ để khước từ cuộc nhậu với ông doanh nghiệp nhiệt tình, hẹn khi khác. Trưa đấy mình đến quán Ziều Đỏ. Vừa đến cũng là lúc gặp nhà văn Nguyễn Quang Lập từ trên taxi bước xuống, chưa kịp chào hỏi nhau thì một chiếc xe du lịch màu đỏ bốn chỗ ngồi xịch tới. Nhà báo Nguyễn Trung Dân trực tiếp cầm lái, đưa nhà văn Trung Trung Đỉnh đến gặp mấy thằng viết văn đàn em.
         Mình cùng mọi người lên gác hai, ngồi chưa ấm chỗ thì Nguyễn Nhật Ánh, trên nét mặt mồ hôi đổ giọt không kịp lau cũng vừa đến. Đi cùng với Ánh là một em sinh viên khoa báo chí, dáng nhanh nhẹn, nét mặt vui. Hai thầy trò ngồi chung bàn, câu chuyện vì thế thêm ồn ã. Qua câu chuyện của nhà văn Nguyễn  Nhật Ánh, mình mới biết thêm một chi tiết, vì Nguyễn Quang Lập không nói. Trong hội sách vừa tổ chức, lẽ ra nhà văn Nguyễn Quang Lập, cũng giống như nhà văn Nguyễn Nhật Ánh đến tại hội chợ sách ký tặng vào tác phẩm của mình viết, nếu như độc giả mua có yêu cầu. Nhưng có lệnh miệng, không biết từ đâu “ ban” xuống. Yêu cầu nhà văn Nguyễn Quang Lập không được đến hội chợ sách!!! Một cái lệnh “ cấm” hết sức lạ lùng. Nhưng thôi, nếu nói đến chuyện “ lạ lùng” ở nước ta, thì kể cả ngày không hết. Với lại, những tác phẩm của nhà văn Nguyễn Quang Lập, đâu có cần bán ở hội chợ, bán chỗ nào chẳng có người mua. Có kẻ  “ghét” nhà văn viết trên blog, nói cạnh, nói khóe, cũng thừa nhận đã phải mua tác phẩm của nhà văn để đọc, mà đọc“ thích thú”. Rồi như chứng minh, nếu là tác phẩm hay, đáng đọc, chỗ nào cũng người đón nhận, một em tiếp viên nhà hàng Ziều Đỏ ( nơi  trưng bày sách của nhà văn ) đưa hai quyển sách “ Ký ức vụn”  của nhà văn Nguyễn Quang Lập  mà hai độc giả vừa mua đến để cho nhà văn ký tặng. Nhà văn Nguyễn Quang Lập ký rất trang trọng và cho rằng chuyện “cấm ”không cho nhà văn đến hội chợ sách ký tặng tác phẩm của mình cũng là một chuyện hết sức… trang trọng, không phải nhà văn nào cũng được như thế!
        Mấy nhà văn được ngồi với nhau, rượu vào, lại rượu ngon, tất yếu lời ra, ra vô tội vạ. Nhà báo Nguyễn Trung Dân mang ra một chai rượu ngoại  “ khủng”, mình không uống rượu nhiều, nên không biết tên, chỉ có một thoáng vơi gần nửa. Giữa trưa, quán Ziều Đỏ phải phục vụ cơm văn phòng nên đồ nhậu mang lên chậm, chỉ có rượu “ chay” nên phải uống. Uống rồi, phải say. Say thì phải nói. Nói chuyện trên giời, dưới biển. Nguyễn  Nhật Ánh nhận xét, trong những tản văn hay mà nhà văn Nguyễn Quang Lập viết, có bài “ Niệu liệu pháp” là hay nhất. Nhà văn Nguyễn Quang Lập cũng gật đầu công nhận vì có một thời ai nói gì cũng nghe, những điều vô lý mà cứ tin, tin một cách thành thực. Huống hồ là “ cái nước” của chính mình thải ra, chẳng lẽ mình lại hại mình à! Bây giờ mới phát hiện ra rằng, không ai hại mình cả, mà có hại may lắm chỉ vài lần. Còn chính mình đi lừa mình, hại mình thì lúc nào cũng có. Đề phòng đấy mà vẫn cứ bị lừa. Nguyễn Nhật Ánh hỏi tất cả mọi người trong bàn “ Uống chưa?” . người gật đầu: “ Uống rồi!”, kẻ thì bảo “ Tôi không uống, nhưng bố tôi uống!”, ngừơi khác thừa nhận: “ Do uống nhiều bia quá, đến lúc uống nước… của mình, khai toàn mùi bia, nên tôi sợ!”. Cười đau cả ruột!
          Cô bé đi cùng với nhà văn Nguyễn Nhật Ánh hóa ra là đồng hương với nhà văn Nguyễn Quang Lập, nhưng có thêm một chi tiết cảm động, cô bé chính là cháu nội của nhạc sỹ Nguyên Nhung, tác giả những bài hát vang mãi một thời: “ Chiếc đàn môi”, “Bài ca bên cánh võng”… Những bài hát của nhạc sỹ Nguyên Nhung, như nhà văn Nguyễn Quang Lập đánh giá  là “ sang trọng”. Bài hát “ Bài ca bên cánh võng” từng theo mình suốt dãy Trường Sơn năm 1972, khi dừng chân bên con suối, mắc võng đung đưa: “ Dừng chân bên suối võng đưa. Rừng ru ta thân yêu như quê nhà. Như con thuyền trên bến. Đợi rẽ sóng trùng khơi…”. Bọn mình hát lại cho cô bé nghe bài hát đó, ánh mắt cô bé rung rưng, cảm động, chắc đang nhớ về ông nội của mình.
         Chuyện không ra đầu, ra đũa cứ thế cho đến hết buổi chiều…
          Cũng còn may ra sân bay kịp!
          Tạm biệt nhé! Một lần lãng đãng… Sài Gòn.

 TKT

14 tháng 9, 2017

Vãi cả Paris, Singapore với Silicon

Thiệt lòng tui ghét mấy thằng cha lãnh đạo mắc bệnh khoác lác (dân miền Trung gọi là nói trạng). Sướng lên là chúng tuyên bố sẽ xây dựng Hà Nội thành một Paris của VN, Đà Nẵng thành Singapore, còn Sài Gòn sẽ thành một TP thông minh, một thung lũng Silicon.
Cả đêm qua Silicon nơi tôi đang sống trời mưa như trút. Sáng nay đi làm trong mưa tôi xắn cao ống quần, chân đeo đôi dép cũ, quai ba lô thắt chặt nhìn cứ như bộ đội vượt Trường Sơn thời chống Mĩ. Nhiều bà con chôn chân giữa những con đường ngập nước, công sở vắng hoe. Theo lịch, 8h30 tôi có một cuộc họp nhưng chờ đến 9h thì có tin báo là cancel vì nhiều người bị ngập nước tắc đường không đến được. Giờ này chắc Paris ngoài đó cũng đang mưa to gió lớn do ảnh hưởng của bão số 10 rồi.
Vãi cả Paris, Singapore với Silicon. Tụi bay bớt khoác lác cho dân nhờ. 

Đường phố "thũng lũng Silicon" sau mỗi trận mưa