20 tháng 5, 2017

Có người viết bài đăng trên báo Công Lý của Tòa án Nhân dân Tối cao

Ký ức cảm động của cựu sinh viên xếp bút nghiên lên đường kháng chiến


30/4/2015 09:28 UTC+7
(Công lý) - Giữa lúc bom rơi đạn nổ đầy trời, rời trường đại học đi chiến đấu mà cha mẹ không hề hay biết, không có người thân đưa tiễn thì sự có mặt các thầy, cô giáo là hiện thân của người cha, người mẹ, người thân… đưa tiễn các con trước khi ra trận.
Một lần tình cờ tôi gặp thầy Hà Tùng Sơn, cựu sinh viên trường Đại Học Vinh, khi biết tôi quê Quỳnh Thạch, (Quỳnh Lưu, Nghệ An), thầy..."A" lên như người xa xứ lâu ngày gặp đồng hương nơi đất khách: “Quỳnh Thạch là nơi ngày xưa khoa văn của mình sơ tán đấy”. Rồi như một lẽ tự nhiên, tôi bị cuốn vào câu chuyện thú vị ngập tràn ký ức của thầy. 

Xem tiếp ở đây: 

http://congly.vn/xa-hoi/giao-duc/ky-uc-cam-dong-cua-cuu-sinh-vien-xep-but-nghien-len-duong-khang-chien-94964.html


15 tháng 5, 2017

Phủ Thủ tướng cũng tào lao

Sau mấy năm đi lính thời chống Mĩ tôi được chính phủ tặng thưởng cho 2 tấm huy chương. Một Huy chương Kháng chiến chống Mĩ và một Huy chương Chiến sĩ vẻ vang. Nói vẻ vang nhưng tôi thấy cũng chẳng vẻ vang gì cho lắm bởi đó là thứ huy chương theo niên hạn, miễn hoàn thành nhiệm vụ sau 3 năm đi lính thời chiến tranh mà không bị kỉ luật gì thì ai cũng được tặng. Mỗi Huy chương có một tấm bằng do Thủ tướng Chính phủ kí và một giấy chứng nhận kèm theo. Hai cái bằng thì từ khi chuyển vô SG nhà cửa cũng rộng rãi nên tôi treo ở chỗ vẫn ngồi làm việc cho có vẻ ấm cúng như là một kỉ niệm thời trai trẻ; 2 cái Giấy chứng nhận thì cất trong một cái cặp cũ kĩ đựng những giấy tờ cần thiết như bằng cấp các loại… chứ hầu như chưa bao giờ tôi đọc xem trong đó viết những gì bởi ngoài cái danh dự tinh thần rất mờ nhạt ra thì nó cũng chưa mang lại lợi lộc vật chất gì cho tôi.
Nói cho đúng ra thì cái bằng HC Kháng chiến tôi có dùng đến một lần khi foto nó để lên Bảo hiểm Xã hội quận nhằm hưởng chế độ bảo hiểm y tế 100% mà không phải cùng chi trả 5% khi khám và điều trị bệnh ở bệnh viện.
Mãi gần đây nhân dịp ngày 30 tháng Tư đi họp mặt CCB, gặp lại mấy ông đồng đội cũ cùng sư đoàn ai cũng hỏi tôi là đã làm chế độ tham gia hoạt động chiến đấu trong vùng mặt trận B2 (miền Đông Nam Bộ) là vùng mà quân đối phương đã sử dụng chất độc hóa học chưa thì tôi tròn mắt lên ngạc nhiên: Thế à, có cái chế độ đó à. Đồng đội nhìn tôi như nhìn một người trên giời rơi xuống: Người ta làm và hưởng chế độ cả chục năm nay rồi ông ơi (từ năm 2003). Nếu tính mức trợ cấp thấp nhất 1.350.000đ/tháng đem nhân với 12 tháng rồi nhân tiếp cho 13 năm thì tôi đã mất một khoán kha khá rồi.
Trời, vậy mà lâu nay tôi cứ tưởng ông nào bị dính chất độc da cam, vợ không sinh được con hoặc đẻ con ra bị quái thai què quặt thì mới được hưởng chế độ đó chứ.  Ai dè chỉ cần bị một trong 7 nhóm bệnh trong đó có căn bệnh tiểu đường là đã được hưởng đều đều hàng tháng một khỏan trợ cấp nho nhỏ rồi. Gì chứ tiểu đường thì tôi bị thường xuyên cả chục năm nay rồi, mà lại bị nặng nữa là khác. 9.4 cơ mà. Mà không chỉ riêng tôi, hai thằng bạn thân C20 F341 của tôi cùng ở SG là thằng Ngọc và thằng Nguyên cũng không biết thông tin gì về mấy vụ quyền lợi này.
Vậy là tuần trước, theo hướng dẫn của mấy đồng đội cũ tôi lên Ủy ban phường hỏi để làm về chế độ hiển nhiên này. Cô nhân viên ở bộ phận người có công sau khi hỏi tôi câu: Sao mấy lâu nay chú không làm, người ta làm hết từ lâu rồi. Thì tôi có biết gì đâu, nhờ cô giúp tôi nhé. Thế rồi cô nhân viên lấy ra một bộ mẫu hồ sơ hướng dẫn tôi về làm thành 4 bộ như nhau, khi nào xong thì mang lên nộp cho cô. Từ Phường sẽ lên quận, từ quận sẽ lên Thành phố. Khâu cuối cùng là ra Hội đồng Giám định y Khoa TP. Sau đó là… tiền. Có thế chứ. Có tiền là sướng rồi.
Thấy cũng không rắc rối lắm nên tôi về bắt tay vô làm hồ sơ ngay. Việc đầu tiên là foto công chứng mấy cái giấy chứng nhận Huy chương tưởng như sẽ không bao giờ cần đến. Gì chứ công chứng thì quá đơn giản. Tôi foto xong mang lên phường công chứng. Cậu nhân viên công chứng phường sau khi liêc mắt qua phán ngay: Hai tờ giấy chứng nhận này không công chứng được chú. Sao vậy cháu. Nó xòe tờ giấy chứng nhận HC kháng chiến ra nói: Đây chỉ là bản y sao, mà đã là bản sao thì theo quy định là không công chứng được, luật qui định chỉ công chứng từ bản gốc. Xòe tiếp tờ Giấy chứng nhận HC Chiến sĩ Vẻ vang ra nó phán luôn: Còn cái này thì chỉ có con dấu mà không có chữ kí của nơi cấp là Phủ Thủ tướng, cũng không thể công chứng được. Chú thông cảm.
Thông cảm cái con khỉ.
Tôi lấy hai tờ giấy chứng nhận ra xem kĩ thì đúng thế thật. Tờ chứng nhận HC Kháng chiến to bằng khổ A4  giấy đen thui thui như cứt chó in roneo đúng là bản y sao từ một Quyết định của Chính phủ do Thủ tướng Phạm Văn Đồng kí cấp HC Kháng chiến cho cùng một danh sách gồm 389 ông là cán bộ thuộc Bộ Giáo dục trong đó có tên tôi. Rồi Trường ĐHSP Quy Nhơn là nơi tôi giảng dạy khi đó sao y ra một bản trao cho tôi, nó đúng là cái Giấy chứng nhận sao y. Còn Giấy chứng nhận HC Chiến sĩ vẻ vang chỉ nhỉnh bằng 3 ngón tay khép lại ở trên góc đề là Phủ Thủ tướng, bên dưới có dấu của Phủ Thủ tướng còn nguyên màu mực đỏ nhưng không hề có chữ kí của ai cả. Sao cái tay chánh văn phòng Phủ thủ tướng hồi đó nó không kí vô đây cho tôi nhỉ.  
Rõ là oái oăm. Được lúc tôi hăng hái nhiệt tình đi làm chính sách chế độ thì chính chế độ nó lại dội cho mình gáo nước lạnh thế này. Ai dè Phủ thủ tướng mà cũng tào lao thế. Cấp Giấy chứng nhận Huy chương cho người ta mà cũng không thèm kí tá gì ráo trọi. Nản thế.
Vậy là tôi ôm mớ giấy tờ về nghĩ cách khác. Cách đó là tháo hai cái bằng xuống đem foto ra cũng công chứng được. Cái bằng dù sao cũng còn oai hơn cái giấy chứng nhận.
Chẳng biết vụ này rồi có đi đến đâu không. Chỉ biết rằng vào thứ 6 tuần trước, cô nhân viên Bộ phận người có công đã thu nhận xong mớ hồ sơ của tôi với lời dặn: Có gì cháu sẽ gọi lại chú sau.   

Tờ Quyết định bằng giấy nứa đen thui thui in roneo lem nhem, sản phẩm của thời bao cấp XHCN

Quyết định của Chính phủ do Thủ tướng Phạm Văn Đồng kí cấp HC Kháng chiến cho cùng một danh sách gồm 389 cán bộ thuộc Bộ Giáo dục trong đó có tên tôi từ năm 1985. Rồi Trường ĐHSP Quy Nhơn là nơi tôi giảng dạy khi đó sao y ra một bản trao cho tôi, nó đúng là cái Giấy chứng nhận sao y. 

Sau mấy năm đi lính với quân hàm Hạ sĩ, có mỗi cái Giấy chứng nhận HC Chiến sĩ vẻ vang chỉ nhỉnh bằng 3 ngón tay khép lại ở trên góc đề là Phủ Thủ tướng, bên dưới có dấu của Phủ Thủ tướng còn nguyên màu mực đỏ vào ngày 6 tháng 4 năm 1987 nhưng không hề có chữ kí của ai cả. Sao chánh văn phòng Phủ thủ tướng hồi đó nó không kí vô đây cho tôi nhỉ. 
Đó là chưa nói việc từ năm 1976 tên nước VN đã được đổi từ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thành Cộng hòa XHCN Việt Nam rồi vậy mà trên cái giấy chứng nhận này 11 năm sau (1987) cơ quan Phủ Thủ tướng vẫn ghi là VNDCCH. Ẩu hết chỗ nói.




  

2 tháng 5, 2017

Nguyễn Xuân Sùng ở Sài Gòn

Chiều qua đang lơ mơ ngủ thì Nguyễn Xuân Sùng, bạn học thời 16D K2 và cũng là đồng đội xưa gọi: Tui mới vô thăm thằng cu út, đang ở gần chùa Vĩnh Nghiêm. OK. Sáng mai tui sẽ lên rước ông đi ăn sáng café.
Sáng nay ngủ dậy, thông báo cho bà xã là hôm nay đi với bạn Sùng từ Quảng Bình vô rồi tôi xách xe đi.
Sùng học khóa 10 khoa văn ĐHSP Vinh, hết năm thứ nhất thì đi lính vô thẳng chiến trường Tây Nguyên (B3). Sau những năm đi lính, qua ngày giải phóng 30 tháng 4, chúng tôi cùng trở lại trường và học chung lớp 16D K2. Nay thì Sùng đã là ông giáo già nghỉ hưu tại quê nhà Ba Đồn. Thằng cu út đang học FPT nên thỉnh thoảng lại được vợ cấp cô ta và chi phí vô SG thăm nó.
Đến cổng chùa Vĩnh Nghiêm nhìn sang thì thấy Sùng đang đứng bên kia đường, trước một cái bờ rào đỏ rực cờ quạt. Tôi vòng xe sang thì Sùng nói: Đây là Đài tưởng niệm anh hùng Liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi, ta nên vô viếng chút. Ừ thì vô. Thú thật sống ở SG tôi đi qua đây có lẽ cũng đã ngàn lần nhưng chẳng mấy khi tôi để ý đến Đài tưởng niệm người anh hùng đã đặt mìn dưới cầu Công Lý để giết Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ MC Namara và đã bị chính quyền Sài Gòn xử tử hình vào ngày 15 tháng 10 năm 1964. Chỉ biết đó là một khu đất nằm dưới chân cầu Công Lý trên đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa phía bên quận 3 với một cái bờ rào sắt không có ấn tượng gì. Và hầu như cả dân thành phố này cũng chẳng mấy ai để ý khi mà chân cầu thì dốc và người xe qua lại như nước chảy xiết dưới chân cầu. Nguyễn Xuân Sùng từ QB vô chắc có cảm xúc lạ lẫm lắm nên mới đưa ra ý kiến thông minh đột xuất viếng người anh hùng liệt sĩ đã đi vào lịch sử thời chống Mĩ.
Chúng tôi tìm được cái cửa bên hông Đài tưởng niệm đã mở sẵn vào chắp tay vái lạy trước bức phù điêu lớn của người anh hùng một thời đã đi vào thơ ca nhạc họa trong hình ảnh anh đang hiên ngang lẫm liệt trước pháp trường xử bắn của chế độ VNCH ở Khám Lớn Chí Hòa với câu nói nổi tiếng trước khi ngã xuống: Hãy nhớ lấy lời tôi…
Vừa xong thì Nguyễn Quang Ngọc gọi: Ông đang đâu đấy. Tui đang lên đón ông bạn từ QB vô đi cfe sáng, đang ở gần cầu Công Lý. Vậy mày chở ông bạn đó lên tao cfe luôn đi. OK.
Vậy là tôi và Sùng lên nhà Ngọc ở chung cư Hà Đô trên Gò Vấp. Ăn sáng cfe xong thì Ngọc đưa ra sáng kiến: Bây giờ ta kiếm mồi gì đó rồi kéo lên nhà thằng Nguyên nhậu đi. Xong ngay. Nguyên học khóa 11 Hóa trường Vinh, cùng là lính C20 F341 với tôi và Ngọc, trở lại trường hắn học 15 hóa rồi vô SG dạy học. Vợ Nguyên bị ung thư qua đời đã 5 năm nay, năm ngoái hắn  bị đột quị gần như liệt hẳn tay chân trái. Giờ chỉ nhúc nhắc đi lại trong nhà với cái gậy trên tay. Hàng ngày con cái đi làm hết, Nguyên ở nhà một mình. Thấy hắn buồn khổ vậy nên dạo gần đây tôi và Ngọc hay mua gì đó kéo đến nhà Nguyên nấu nướng ăn uống quậy cho hắn vui.
Nhất trí chương trình xong, Ngọc xuống hầm chung cư lấy ô tô, còn tôi và Sùng trên đường đến nhà Nguyên ghé qua Bình Long mua một con thỏ nặng 2,2 kí. Chỉ 15 phút ngồi chờ họ đã cắt tiết làm lông thui chú thỏ vàng ươm sạch sẽ, về chỉ việc chặt ướp gia vị các thứ nữa là xào lên thơm phức; Nguyên còn cẩn thận mua thêm một con gà luộc ở quán gần nhà. Mồi tú hụ thế tha hồ mà nhậu.
Vậy là nhóm 5 tên gồm Sùng, Ngọc, Nguyên và tôi cùng với một ông bạn của Nguyên từ Bến Tre lên làm một bữa tưng bừng.
Xong thì đã 3 giờ chiều. Chúng tôi chia tay nhau sau một ngày gặp gỡ đầy ngẫu hứng. Ngọc sẵn ô tô chở Sùng về chỗ trọ của thằng cu út.
Năm nay kỉ niệm 42 năm ngày 30 tháng 4 nhiều chuyện vui thế.

Nguyễn Xuân Sùng viếng Đài tưởng niệm Anh hùng Liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi...


...và cafe sáng tại Milano Coffee Chung cư Hà Đô Gò Vấp sáng nay (Ảnh: Quang Ngoc Nguyen)


Lê Đình Nguyên thuở còn hoành tráng (phải) và Nguyễn Quang Ngọc tại Đài Chiến thắng Bàu Bàng Bình Phước (Ảnh: HTS) 




    

30 tháng 4, 2017

Dậu đổ thì bìm leo thôi

Nhớ cái buổi chiều cách đây 10 ngày, chiều 20 - 4 tại nhà riêng Huy Đức, trong cuộc trò chuyện giữa Huy Đức với Trần Kỳ Trung và tôi, Huy Đức tiết lộ: vào thời điểm này Đinh La Thăng đang bị lên thớt, cuộc chơi chính trị của anh Thăng có lẽ sẽ dừng ở đây.
Từ đó đến nay đã chục ngày trôi qua, tôi để ý trên tờ Sài Gòn giải phóng (tờ báo mà tôi được Thành ủy TP. HCM cấp phát theo chế độ vào lúc 6 giờ sáng mỗi ngày do bưu tá ném qua cổng nhà) và trên kênh HTV, hình ảnh của ĐLThăng biến mất hẳn như chưa từng có. Đúng là anh Thăng đã thăng thật rồi. Và tôi lấy làm tiếc cho một con người tài ba, dám nói dám làm.  
Còn tối nay, trong chương trình thời sự đặc biệt của Đài HTV kỉ niệm 42 năm ngày 30 tháng 4 thì ĐLT càng biến hẳn cứ như là ở Thành phố này chưa từng có một Bí thư thành ủy tên là Đinh La Thăng vậy, dù vào phút này anh ta vẫn đang ngồi trên ghế Bí thư Thành ủy sau cái thông báo đề nghị kỉ luật Thăng của Ủy ban Kiểm tra TƯ đảng.  
Thiệt đúng là dậu đổ bìm leo. Nói đời bạc như vôi là vậy.
Tham nhũng thì cha nội nào làm quan ở xứ ta mà không dính đến. Ở chế độ này không tham nhũng không phải là quan, dù chỉ là một cái ghế trưởng phòng con con cũng buộc phải tham nhũng. Thăng chắc càng hơn thế nhưng ít ra anh ta cũng nói được nhiều câu hay và làm được nhiều việc tốt đáng khâm phục kể từ khi về làm Bí thư Thành ủy HCM. Phải nói rằng Tp. HCM từ khi có ĐLT bỗng sôi nổi, náo nhiệt hẳn lên. ĐLT thực sự như một luồng gió mát lành thổi ào ạt và sôi nổi giữa một SG rộng lớn đang khát khao đổi mới từng ngày sau những năm tháng đầy ù lì của người tiền nhiệm.  
Và tôi cũng như nhà văn Trần Kỳ Trung càng nể NB Huy Đức sát đất. Nhớ bữa trong câu chuyện đó, tôi hỏi HĐ: Tôi nghe người ta nói anh là người của Tư Sang đúng không. HĐ cười không ra công nhận mà cũng không ra phủ nhận: Người ta đang nói tôi hiện là người của NPTrọng nữa đó anh.
Kì nghỉ lễ 42 năm ngày 30 tháng 4 này, tôi và Nguyễn Quang Ngọc hai thằng CCB C20 F341 Quân đoàn 4 cùng nhau phượt trên chiếc Mazda 4 chỗ quen thuộc của Ngọc. Chúng tôi lang thang trong những cánh rừng cao su và vườn cây ăn trái rộng đến 37ha của Ngọc ở Đồng Xoài. Sau 4 ngày ăn chơi ngủ nghỉ xả láng, chiều tối qua chúng tôi về Biên Hòa gặp Mai Văn Thưởng quê Kỳ Anh Hà Tĩnh cũng là lính C20 F341 sống ở Tp công nghiệp này. Nhậu xong thì đã tối lắm, Thưởng hỏi, bằng giờ này 42 năm trước anh em mình đang ở đâu nhỉ. Tôi nói 2 ông thì không biết nhưng phân đội trinh sát của tôi thì sau khi dẫn bộ binh vào chiếm sân bay Biên Hòa, tôi cùng 5 người khác trong phân đội đã ngủ lại trong câu lạc bộ sĩ quan Sư đoàn 3 không quân của quân lực Việt Nam Cộng Hòa nằm ngay trong sân bay Biên Hòa để sáng sớm mai tìm đường về Sài Gòn. Thưởng phán ngay: Vậy thì tối nay hai ông ngủ lại Biên Hòa là đúng rồi, ngủ để ôn lại kỉ niệm xưa, để được “đi lại con đường xưa em đi”.  
Vậy là tôi và Ngọc tối qua đã ngủ lại trong căn nhà khang trang của Thưởng nằm ngay mặt đường quốc lộ 51 cách ngã 3 Thái lan không xa. 3 thằng lính cũ của Sư đoàn 341 nằm nói chuyện đời xưa đời nay đến khuya lắc khuya lơ mới chịu ngủ. Tôi có cái tính ai nói chuyện gì cứ nói, tôi đã buồn ngủ là tôi ngủ. Tôi ngủ trong tiếng ì ầm của xe cộ lao vun vút trên con đường Biên Hòa – Vũng Tàu, trong tiếng rì rầm trò chuyện của Ngọc và Thưởng. Ngủ nhưng tôi vẫn nghe  cha nội nào đó nói: Thằng Hà Sơn ni hắn đang tuổi ăn tuổi ngủ thì phải. Hắn ăn chi cũng ngon và nằm đâu cũng ngủ được.
Kệ, tôi cứ ngủ.
Sáng dậy càfe cà pháo đâu vô đó, chúng tôi chia tay vợ chồng Thưởng về lại Sài Gòn. Chạy xe trên xa lộ Biên Hòa rồi xa lộ Hà Nội ngược với dòng xe đủ loại của dân SG đang lao vun vút về Long Hải, Vũng Tàu nghỉ ngơi lễ lạt ăn hải sản và tắm biển, tôi nói với Nguyễn Quang Ngọc: Thế là sau đúng 42 năm, cũng vào giờ này, ngày này, tháng này tao và mày lại tiến từ Biên Hòa về Sài Gòn. Chỉ khác là trong một bộ dạng khác hẳn và với một mục tiêu khác hẳn. Nhớ lại những bạn bè đồng đội của chúng tôi đã ngã xuống trong trận chiến cuối cùng 42 năm về trước mà  giờ mồ mả đang hiển hiện ở  Nghĩa trang Liệt sĩ Trảng Bom như Đỗ Xuân Ngôn, như Pham Xuân Tụng… chúng tôi bỗng thấy ngậm ngùi cho bạn và thấy cuôc đời mình còn may mắn chán.
Thôi kệ. Thằng nào tham nhũng độc ác tham tàn thì cứ để cho chúng nó tham nhũng độc ác tham tàn. Trời có mắt cả. Chúng nó có vay rồi sẽ có ngày phải trả mà tay ĐLThăng là một ví dụ nhãn tiền. Chợt nghĩ sao lũ chúng nó tham lam vô độ thế nhỉ. Mỗi người sống trên cõi đời này chỉ cần một mái nhà, có đủ cơm ăn áo mặc, có tiện nghi vừa đủ, có phương tiện đi lại là sướng lắm rồi. Khi chết có ai mang theo được cái gì đâu chứ.
Vô nhà thấy vợ con đang xúm xít dưới bếp làm mấy món ăn được chế biến từ thịt thỏ, tôi chỉ việc lấy lò nướng ra vận hành nữa là liên hoan kỉ niệm 30 tháng 4 được rồi.  
Rượu thì có sẵn.  Nâng li thôi.   

Trang trại của Ngọc hiện có tổng công 37ha. Đi cả ngày không hết.

Chủ yếu là cao  su và thu hoạch chính từ bán mủ cao su

Trồng một đồi sim để chơi, có 120 cây từ Thọ Xuân Thanh Hóa do Lê Quang Phương gửi vô

Hàng trăm cây sầu riêng bắt đầu ra trái

Bưởi da xanh Nam Bộ và có cả  4 cây bưởi đỏ Luận Văn cũng do Lê Quang Phương gửi cây giống từ Thọ Xuân vô

Gà tre hấp và cá bắt từ Sông Bé lên nướng uống với rượu sim Thọ Xuân cũng do Lê Quang Phương gửi vô 

Ông chủ trang trại Nguyễn Quang Ngọc

Có cả một vườn dừa giống từ Bến Tre

Ngọc đang xây nhà nuôi yến sào rộng hàng trăm mét vuông

Chiếc Mazda 4 chỗ quen thuộc của Ngọc.


Tình quê Hà Tĩnh nhà ở Đồng Xoài, cũng là một CCB C20 F341 với tôi và Ngọc 

Kỉ niệm ngày tôi nhập ngũ, 10/9/1972

Kỉ niệm ngày tôi xuất ngũ trở về trường cũ 42 năm trước. 

   


21 tháng 4, 2017

Gặp gỡ ở Miếu Nổi

Chiều nay có Trần Kỳ Trung từ Hội An vô, chúng tôi hẹn nhau đến thăm Huy Đức, tác giả bộ sách nổi tiếng Bên thắng cuộc. Huy Đức ở một mình trong một căn hộ tươm tất và rộng rãi nếu không nói là khá sang của một chung cư nhìn bên ngoài rất cũ kĩ và rất bình dân trên khu Miếu Nổi - Phú Nhuận.
Mở cửa đón chúng tôi anh bắt tay thật chặt và nói hai anh thông cảm vì em không thể xuống dưới đón hai anh được.
Ba chúng tôi ngồi nói chuyện với nhau suốt  2 tiếng đồng hồ mà chủ yếu là tôi và Trần Kỳ Trung nghe Huy Đức nói về đủ mọi thứ chuyện, trong đó có chuyện anh đã viết và phát hành bộ Bên thắng cuộc như thế nào.
Rồi anh lại giá sách lấy ra bộ Bên thắng cuộc gồm đủ hai tập, tập I Giải phóng, tập II Quyền bính kí tặng chúng tôi. Tôi hỏi nhỏ Huy Đức: Sách này anh in ở Mỹ hay ở VN. Huy Đức nói: Tôi nói dối anh thì không nên mà nói thật thì không được. Chỉ biết còn có sách ở đây để tặng các anh là tốt rồi. Không chỉ tặng sách, tác giả Bên thắng cuộc còn bỏ vô túi xách của tôi thêm chai rượu ngoại: Gửi các anh về nhà uống cho vui.  
Lần đầu tiên gặp và tiếp xúc với con người nổi danh này, tôi thấy thật thiện cảm. Dáng người Huy Đức cao gầy, giọng nói ấm và từ tốn, mỗi câu chữ anh nói ra đều thận trọng.
Thấy trên mặt bàn làm việc của Huy Đức nhiều tài liệu dang dở đang trong tình trạng xử lí, ngại làm phiền đến thời gian làm việc của con người nổi tiếng này, tôi và Trần Kỳ Trung đứng dậy dợm về nhưng Huy Đức vẫn nhiệt tình mời ở lại đàm đạo: Dễ gì mà chúng ta ngồi được với nhau thân tình và tin tưởng nhau như thế này, hai anh cứ ngồi chơi nói chuyện cho thoải mái.
Mặt trời gần tắt hẳn, chúng tôi chia tay nhau. Huy Đức đứng nép một bên khung cửa nhẹ nhàng bắt tay từ biệt chúng tôi: Hai anh thông cảm lần nữa nhé, em không thể tiễn hai anh xuống được. Ở dưới luôn có mấy cậu mật vụ canh chừng, mình không nên đánh động thêm việc cho họ.

Osin Huy Đức tiếp chúng tôi với bộ sách quý và một ấm trà thật đặc theo kiểu dân Bắc

Anh nắn nót viết lời đề tặng chúng tôi bộ sách quý mà tôi đã đọc từ lâu ở trên mạng nhưng không nghĩ có ngày được gặp gỡ chuyện trò lại còn được chính tác giả kí tặng bản in gốc

Đủ cả hai tập Giải phóng và Quyền bính

Theo Huy Đức, trọn bộ 2 tập của Bên thắng cuộc với hơn 800 trang sách in trên giấy tốt này anh đã ngồi ngay cái bàn mà chúng tôi đang uống trà trò chuyện để viết suốt 4 năm ròng. Sau đó anh nhận được một suất học bổng của Đại học Harvard mời sang Mĩ nghiên cứu. Anh đã sang ĐH Harvard chỉnh sửa thêm 6 tháng nữa. Ngày 12 tháng 12 năm 2012, Bên thắng cuộc được xuất bản đồng thời bằng bản giấy in tại California, USA và trên bản điện tử Amazon Kindle. Khi ra đời, Bên thắng cuộc đã gây tiếng vang lớn như một vụ nổ bom tấn ở cả Việt Nam và Mĩ cũng như ở nhiều nước trên thế giới. Với sự ra đời táo bạo của Bên thắng cuộc, ai cũng nghĩ là Huy Đức sẽ không còn đường trở lại Việt Nam nữa và anh chỉ còn nước ở lại Mĩ và sống hết đời ở bên đó. Nhưng rồi anh đã ung dung trở về qua ngỏ Tân Sơn Nhất với chỉ duy nhất một người bạn dám cả gan ra sân bay đón là nhà thơ Đỗ Trung Quân. Sự đời nhiều khi li kì bí hiểm như thế đó. Điều bí ẩn này chắc chỉ có mỗi Huy Đức giải thích được, nhưng anh lại là một người rất kín kẽ, không dễ gì tiết lộ ra.
Trong lời giới thiệu sách tác giả viết: "Cuốn sách bắt đầu từ ngày 30-4-1975, ngày nhiều người tin là miền Bắc đã giải phóng miền Nam. Nhiều người thận trọng nhìn lại suốt hơn ba mươi năm, giật mình với cảm giác bên được giải phóng hóa ra lại là miền Bắc. Hãy để cho các nhà kinh tế chính trị học và các nhà xã hội học nghiên cứu kỹ hơn hiện tượng lịch sử này. Cuốn sách của tôi đơn giản chỉ bắt đầu kể những gì đã xảy ra ở Sài Gòn, ở Việt Nam sau ngày 30-4: cải tạo; đánh tư sản; đổi tiền… Cuốn sách của tôi cũng nói về hai cuộc chiến tranh cuối thập niên 1970, một với Khmer Đỏ và một với người Trung Quốc. Cuốn sách của tôi cũng nói về làn sóng vượt biên sau năm 1975, nói về sự "đồng khởi" của nông dân, của các tiểu chủ, tiểu thương để giành lấy cái quyền được tự lo lấy cơm ăn áo mặc."


Rời nhà Huy Đức tôi và Trần Kỳ Trung băng qua cầu Sài Gòn lên quán cafe Tiếng Thu của Vũ Tiến Thu, bạn đồng nghiệp từ thời dạy ĐH Quy Nhơn trên khu Thảo Điền quận 2, gọi thêm Đào Quốc Toàn, chúng tôi có đủ bộ tứ ngồi nhậu một chầu tưng bừng với một bình rượu 138 (ngâm hoa anh túc) còn nguyên nước cốt thơm lừng của Thu mang từ Bắc vô. Chuyện cứ nổ như bắp rang, cười đến đau cả miệng. Trái sang: Trần Kỳ Trung, HTS, Vũ Tiến Thu, Đào Quốc Toàn, đều là những đồng nghiệp từng vui buồn đói khổ với nhau trong suốt hàng chục năm trời thời còn dạy ở  Đại học SP Quy Nhơn. Hơn 10 giờ khuya chúng tôi mới lưu luyến chia tay nhau. 

Mâm cỗ bày ra, tôi bảo để lấy chai rượu của Huy Đức tặng ra uống, chủ nhà Vũ Tiến Thu gạt đi: rượu của tác giả Bên thắng cuộc tặng, để ông mang về nhà làm kỉ niệm. Bạn bè hiểu nhau thế.



13 tháng 4, 2017

Nhóm bốn tên

Có chị Hương học cùng lớp đại học 12A K2 với tôi từ Vinh vô chơi đang ở nhà Đào Thủy bên Gò Vấp. Thế là sáng nay chúng tôi hẹn gặp nhau. Lê Văn Ngọ đi xe buýt từ quận 7 sang nhà tôi rồi hai thằng đi xe máy sang nhà Thủy.
Ăn nhậu vui đáo để, chuyện thời đi học được kể lại vui nổ trời. Chơi đến 3 giờ chiều mới viền.
Chị Hương tiếng là học cùng lớp với chúng tôi nhưng tuổi lớn hơn nhiều nên cả bọn đều gọi bằng chị. Hồi đó chỉ làm lớp phó đời sống.

Mọi chuyện công danh sự nghiệp … dù  quan trọng đến mấy rồi đến lúc cũng sẽ ở lại phía sau và trở nên vô nghĩa, chỉ bạn bè là còn mãi. 

Trái sang: Ngọ, Sơn, Hương, Thủy




4 tháng 4, 2017

Những bí ẩn theo ta suốt cuộc đời

Nhà thơ nổi tiếng của nước Nga Evtushenko nhập viện ở Mỹ ngày 31 tháng 3 và đã qua đời vào ngày 1 tháng tư 2017.
Evgeny Evtushenko sinh năm 1932 tại vùng Irkutsk. Di sản của ông gồm nhiều tập thơ và 19 bản trường ca. Ông cũng nổi tiếng như một tiểu thuyết gia, đạo diễn phim, nhà biên kịch, nhà báo và diễn viên. 
Trước khi qua đời, nhà thơ yêu cầu được chôn cất tại Peredelkino, ngoại ô Moskva, gần với mộ nhà văn Boris Pasternak.
Nếu sống đến ngày 18 tháng 7, nhà thơ Evtushenko sẽ tròn 85 tuổi. Nhân dịp kỷ niệm này nhà thơ đã lên kế hoạch tổ chức chuyến đi đọc thơ tới các thành phố ở Nga, Belarus và Kazakhstan. Bây giờ thì những dự định tốt đẹp ấy đã theo ông về "thế giới bên kia".
Bài thơ đầu tiên của Evtushenko được xuất bản năm 1949. Sau đó, ông trở thành hội viên trẻ nhất Hội nhà văn Liên Xô. 
Tổng thống Nga Vladimir Putin đã bày tỏ lời chia buồn sâu sắc tới góa phụ, người thân và bạn bè của nhà thơ Evtushenko.

Evgeny Evtushenko

Evtushenko là nhà thơ vĩ đại, di sản của ông là một phần không thể thiếu của văn hóa Nga. Ông từng đến Việt Nam trong thời kỳ chống Mỹ. Thơ ông được dịch sang tiếng Việt và được bạn đọc hâm mộ, đặc biệt là tập thơ Lọ Lem do nhà thơ Bằng Việt dịch.
Là một người hâm mộ Evtushenko, tôi đã không khỏi bàng hoàng khi nghe tin ông qua đời. Xin được nhắc lại ở đây một kỉ niệm:



Những bí ẩn theo ta suốt cuộc đời 

Có những kỉ niệm đi theo ta suốt cuộc đời. Có những bài thơ hay như kỉ niệm cũng đi theo ta suốt cuộc đời. Như là một điều ám ảnh. Như là một sự ám vào mình. Bài thơ Những điều bí ẩn của nhà thơ Nga Evtushenko  là một trường hợp như vậy. 
Đại học Vinh. Khi tôi đang theo học năm thứ 2 hệ cao học. Cầm tập thơ mỏng mảnh có cái tên giản dị mà gợi sự tò mò Lọ Lem đâu chỉ có 30 trang  của Evtushenko, tôi đã đọc hết veo trong chốc lát. Sau đó chầm chậm đọc lại. Thấy bài nào cũng hay, bài nào cũng thấm đẫm những suy tư lai láng về cuộc đời, về con người. Đã có không biết bao nhiêu tập thơ qua tay tôi, nhưng đến nay, với tôi Lọ Lem vẫn là tập thơ hay nhất. Nó vẫn đi theo tôi suốt từ bấy đến nay sau mấy chục năm trôi đi với bao nhiêu nước đã chảy qua cầu, vẫn chiếm một chỗ khiêm nhường trong tủ sách của nhà tôi, nhưng là một chỗ không thể không có, một chỗ không thể thiếu không chỉ là trên giá sách, mà trong cả tâm hồn.
Trong tập thơ hay nhất ấy, có một bài thơ hay nhất: Những điều bí ẩn.Theo tư duy thông thường của nhà phân tích, bài thơ được chia làm hai phần.
Phần một với bốn khổ đầu nói về những cảm xúc đầu đời của một thời trai trẻ. Những rung động của tâm hồn có sức mạnh đốt cháy  tơi bời những trái tim trẻ tuổi có thể nhịn tất cả, hy sinh tất cả chỉ vì một chữ yêu. Phần này đặt tên là Bí ẩn đi chân trần.
Phần hai với năm khổ thơ còn lại nói về những trớ trêu, hững hụt khi con người ta đã bước vào tuổi trưởng thành; khi những bí ẩn đam mê rất đỗi thiêng liêng của tuổi trẻ chợt tan biến như bong bóng xà phòng. Những xúc cảm đầu đời nay đã trở thành vô cảm. Cái được ngỡ như đã cầm nắm chắc trong tay với những bí ẩn đi theo ta suốt cuộc đời thì bây giờ, đau đớn thay, cũng có nghĩa là cái đã mất đi. Buồn vô cùng và thất vọng cũng vô biên.
Phần này được định danh là Bí ẩn đã bay xa. 
Evgueni Evtushenko là một nhà văn Nga cự phách.  Những câu chuyện về cuộc đời và văn nghiệp của ông có thể nói cả ngày không hết. Vào năm 1983. Khi Viện văn học Nga mang tên Gooc - ki mở một cuộc thăm dò dư luận với câu hỏi: Nếu được chọn ra hai mươi nhà văn Nga kiệt xuất, bạn sẽ chọn ai. Trong con số hai mươi ấy, có tên tuổi Evtushenko.
Hỏi tiếp: Nếu chọn lại còn mười người, bạn sẽ ghi tên những ai? Mười người vẫn có Evtushenko.
Vậy năm người sẽ có những ai? Vẫn cứ có Evtushenko.   
Câu hỏi cuối cùng của cuộc thăm dò: Nếu chỉ chọn có một người? Tất cả vẫn đồng thanh: Evtushenko.
Evtushenko là như thế đấy.
Sau này, do bất đồng với thể chế xã hội xô viết, Evtushenko sang định cư ở Mỹ, mặc dù ông là người yêu nước Nga đến tận cùng xương tủy. Ở Mỹ, ông sống bằng cách đi đọc thơ trước công chúng và giảng dạy về văn học Nga cho nhiều trường Đại học. Nước Mỹ tự do nhân văn và trọng dụng nhân tài đã không  có chút phân biệt đối xử nào với nhà thơ Evtushenko. Ông sống khỏe theo cả nghĩa đen, nghĩa bóng và danh giá ở nước Mỹ nhưng lòng vẫn đau đáu về Tổ quốc Nga.
Năm 1991 chế độ Nga - Xô Viết sụp đổ, Evtushenko đã nhiều lần  trở về với quê hương, tổ quốc Nga của ông, song ông vẫn định cư chính ở nước Mỹ. Và ông lại tiếp tục vẫn là thần tượng của những người Nga có tâm hồn.
Tôi thích Những điều bí ẩn của Evtushenko đến nỗi sau khi đã giảng xong giáo trình văn học TQ cho sinh viên, bao giờ cũng kết thúc và từ biệt các lớp sinh viên bằng cách giới thiệu vài nét về tác giả Evtushenko và đọc bài thơ Những điều bí ẩn cho họ nghe như để tạo một dư ba về sự đồng cảm giữa những người yêu văn học với nhau.
Sau tất cả những điều đó, tôi mới  kính cẩn cúi chào sinh viên  ra về.
Và đây, bạn hãy cùng thưởng thức những hạt ngọc trong một bài thơ toàn là ngọc ngà châu báu của Evtushenko. Và bạn cũng đừng quên tài năng của dịch giả bài thơ này từ tiếng Nga sang tiếng Việt là nhà thơ Bằng Việt nhé.                

NHỮNG ĐIỀU BÍ ẨN

Những bí ẩn của tuổi thơ tan biến
Như những bến bờ sáng sớm mù sương...
Thuở những Tônhia, Tanhia duyên dáng
Bí ẩn đi nhón gót giữa sân trường!

Bí ẩn những vì sao, bí ẩn bao loài thú,
Gốc liễu khác thường ư? Vì một đám côn trùng
Và cánh cửa bí ẩn kêu cọt kẹt
Chỉ riêng ở tuổi thơ, cánh cửa mới lạ lùng

Những kỳ quan tỏa xa trên khắp miền thế giới
Như những quả bóng màu, không biết thổi từ đâu
Cứ liên tiếp nhả ra từ miệng nhà ảo thuật
Làm đám trẻ mê đi khi chứng kiến phép màu.

Và đôi bạn gái trai, lướt trên băng bí ẩn.
Chợt áp mặt vào nhau, khẽ bí ẩn thầm thì,
Tay vừa khẽ chạm tay đã như luồng điện giật
Vừa rụt rè, vừa nóng hổi, say mê...

Ấy thế rồi tuổi trưởng thành vụt đến
Tấm áo cũ vẫn choàng, giờ rách hết còn đâu?
Và tất cả mọi phép màu phù thủy
Đều vụt bỏ rơi ta, về với lứa em sau!

Bí ẩn quên ta rồi, ta lớn rồi phải khác.
Các vị phù thủy ơi, sao ác nghiệt quá chừng!
Tuyết vẫn tuyết rơi trên vai như trước
Nhưng rơi thế rồi thôi, chẳng một chút động lòng.

Những quả bóng nhiều màu từ miệng nhà ảo thuật
Chẳng hồi hộp nữa rồi, buồn chán biết bao nhiêu!
Bao người khác quanh ta chẳng làm ta háo hức
Và họ cũng nhìn ta thô thiển, sỗ sàng theo!

Nếu tay lại bắt tay, hay vô tình khẽ chạm
Thì có gì đâu, cũng chỉ giống tay mình!
Rất đơn giản là tay, nào có gì bí ẩn,
Nào còn lại gì đâu những cảm giác si tình!

Bí ẩn rất đơn sơ nhưng vẫn cần bí ẩn,
Dù ít dù nhiều, xin trả lại cho ta...
Bí ẩn rất lặng yên, rụt rè và nhút nhát,
Bí ẩn đi chân trần, mảnh dẻ, đã bay xa!
                    
(Nguồn: Lọ lem, thơ Evtushenko, Bằng Việt dịch

Ảnh: từ Internet)




30 tháng 3, 2017

Địa đạo Củ Chi

Định cư ở Sài Gòn đến nay đã 7 năm mà tôi chưa đến với địa đạo Củ Chi, thấy mình thật có lỗi. Gặp bạn bè tôi hỏi đã đi địa đạo Củ Chi chưa thì ai cũng đều nói là đã đi hết rồi, có người thậm chí còn đi đến 2-3 lần. Khách phương xa từ trong nước đến quốc tế đã tới Sài Gòn ai cũng tranh thủ tham quan. Vì thế sáng nay tôi đi tham quan địa đạo Củ Chi là quá muộn, nhưng muộn còn hơn không.
Từ nhà tôi lên khu địa đạo Củ Chi hơn 50km. Nếu tính từ trung tâm thành phố thì khoảng 60km.  
Nếu tự túc đi thì xe buýt là phương tiện rẻ tiền và hữu hiệu nhất. Chỉ sau 60 phút, tôi đã đặt chân đến vùng đất nổi tiếng của căn cứ địa cuộc chiến tranh chống Mĩ.

Cứ ngỡ đi vào ngày làm việc giữa tuần (thứ 5) thì sẽ vắng vẻ lắm nhưng tôi đã nhầm to, du khách ta Tây đi Củ Chi cứ gọi là nườm nượp. Sáng nay tôi đã gặp ở đây đến 3 đoàn sinh viên của 3 trường đại học trong đó có đoàn sv khoa Giáo dục Chính trị của trường cũ của tôi là Đại học Quy Nhơn từ Bình Định vào tham quan với 2 xe ô tô loại 40 chỗ.

Chỉ 50km là đã được đặt chân đến vùng đất lịch sử này 

Từ cổng vào khu địa đạo tôi đi bằng ô tô điện được cầm lái bởi một cô du kích rất xinh


Ngày giữa tuần - thứ 5 nhưng du khách đến tham quan rất đông. Chỗ này là điểm tập kết của các đoàn mua vé tham quan khu địa đạo và khu giải phóng.


Ai cũng xúc động khi đặt chân lên những lối mòn trong rừng sâu khu căn cứ kháng chiến.

Cửa xuông địa đạo. Địa đạo này dài 120m. Toàn bộ hệ thống địa đạo Củ Chi dài 250km, sâu 5m so với mặt đất. Tôi chỉ đi được 40m là đuối, đành tìm cửa ngách để chui lên. Xuống địa đạo chỉ có đi khom ai bụng phệ thì bó tay.


Phòng tác chiến của sở chỉ huy

Bếp Hoàng Cầm

Ra khỏi địa đạo được mời ăn củ mì chấm muối mè, mỗi người chỉ được một củ ăn thấy ngon bùi vô kể. 

Tổ 3 người + 1. Hôm nay được bổ sung thêm một lính mới.

Nhận nhiệm vụ chỉ huy giao. Bỗng thấy thương cô du kích Củ Chi lạ lùng.

Có cả một xưởng sản xuất dép cao su trong rừng.

Đến Địa đạo Củ Chi thấy cả kho bom đạn.

Có cả máy bay trực thăng của quân đội Mĩ để lại

Cả đại bác và xe jeep

Tôi thích những căn nhà hầm lợp lá trung quân giữa rừng sâu

Cổng tam quan Đền tưởng niệm Liệt sĩ Bến Dược (còn gọi là Bến Được) 

Đền tưởng niệm Liệt sĩ Bến Dược được xây dựng từ năm 1993 hoàn thành năm 1995. Đúng giờ ngọ, tôi đã vào đây dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ đã hi sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc. Để bảo đảm tính linh thiêng, phía trong Đền Tưởng niệm du khách không được quay phim, chụp hình.


Nhà văn bia là một nhà vuông có hai mái, lợp ngói, ở giữa đặt một tấm bia đá cao 3m, ngang 1,7m, dày 0,25m, nặng 3,7 tấn. Tấm bia đá này được lấy từ khối đá nặng 18 tấn ở Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng và được các nghệ nhân đẽo gọt, chạm khắc những hoa văn độc đáo của dân tộc.

 Bên cạnh Đền Tưởng niệm là tòa tháp 9 tầng cao 39 m. Trên vách Tháp có nhiều hoa văn, phù điêu thể hiện cuộc sống và chiến đấu của nhân dân Củ Chi “Đất thép thành đồng”. Lên tầng cao nhất của Tháp, chúng ta có thể ngắm nhìn một phần căn cứ cách mạng mà địa danh đã đi vào lịch sử: vùng “Tam giác sắt”


24 tháng 3, 2017

Từ Ngồi thấy xa xăm đến Tự cứu mình

Trong tháng qua tôi được bạn bè tặng 3 cuốn sách hay và quý. Chỉ có 3 cuốn mà có đủ cả 3 thể loại: Thơ có, biên khảo có và ... sách thuốc có.
Mặc dù một ông bạn học thời 16D K2 VU của tôi là Lê Em từng sáng tác ứng khẩu câu thơ nổi tiếng đắng lòng đã được đi vào giới văn chương cả nước như một câu ca dao của khoa folklore:
Gặp nhau tay bắt mặt mừng
Tặng gì thì tặng xin đừng tặng thơ  
Nhưng tôi vẫn thường xuyên được bạn bè tặng thơ, và may thay thơ của bạn bè tôi đều đọc được nên lòng tôi cũng không vì thế mà … đắng lắm.

Ngồi thấy xa xăm và những bài thơ khác là một tập thơ mới của Nguyễn Công Thắng được xuất bản bởi NXB Văn học, Hà Nội, 2016. Anh là bạn đồng nghiệp cùng dạy khoa văn với tôi thời Đại học Sư phạm Quy Nhơn, nay là ĐHQN.
Thắng quê Quảng Ngãi, dạy môn VHVN cổ cận, trước khi vào dạy ĐHSP Quy Nhơn Thắng từng dạy ở Khoa Văn ĐHSP Huế từ những năm sau 30 tháng Tư 1975. Rồi Thắng chuyển cả nhà vô Sài Gòn định cư ở miệt Phú Nhuận. Vô Sài Gòn Thắng bỏ nghề dạy học chuyển sang làm biên tập cho tờ Thời báo Tài chính Sài Gòn. Người Thắng cao gầy, đến giờ vẫn cao gầy luôn nở nụ cười chân thành với bạn bè và có một tâm hồn thi sĩ trong một cốt cách phong trần nghệ sĩ. Thắng làm thơ không ồn ào, theo kiểu im im lâu lâu lại cho ra một bài đăng trên một tờ báo hoặc tạp chí nào đó. Tôi gọi Nguyễn Công Thắng là một tay làm thơ ngầm, không khoa trương ồn ào kiểu như một số tay làm thơ có tóc tai quần áo luôn bốc mùi dơ dáy ngồi đâu cũng ngoác miệng đọc thơ tình.
Thơ Thắng như con người Thắng, trầm tĩnh mà đĩnh đạc, trữ tình mà triết lí; luôn chất chứa một suy tư về thời cuộc về số phận con người nhưng cũng không kém phần lãng mạn:
… giờ tôi ngồi lặng yên và thấy xa xăm trải dài tưởng như mất hút vào vô tận  
ở đâu đó, lạy trời, còn những bãi cỏ hoang, tụi dứa dại, đám hoa mắc cỡ, lũ chuồn chuồn
và những thằng bé con nhập vào thong dong với gió lang thang dọc dòng sông mát lành…
(Ngồi thấy xa xăm).
Tập thơ của Nguyễn Công Thắng gồm 29 bài, in đẹp, sang trọng, là một ấn phẩm bắt mắt với bạn đọc gần xa từ nội dung đến hình thức.




Tác giả Nguyễn Công Thắng (thứ 3 trái sang hay phải sang gì cũng được tại Lễ tốt nghiệp của SV khóa VI Khoa Ngữ Văn ĐHSP Quy Nhơn, 1988. Trong ảnh này từ trái sang: Hà Tùng Sơn, Nguyễn Hồng Thoa, Nguyễn Công Thắng, Nguyễn Khánh Nồng - GV Ngôn ngữ đã qua đời, Biện Tấn Mân).

Sài Gòn - Hòn ngọc Viễn Đông, Những bước chân hóa thạch, NXB Hồng Đức, 2017  là một vựng tập bằng hình ảnh của Sài Gòn xưa với những bài khảo cứu đi kèm của nhóm tác giả Nguyễn Mạnh Hùng, Phan Mỹ Tuyệt, Nguyễn Phan Sơn Trúc. Tôi quen biết với PGS sử học Nguyễn Mạnh Hùng từ khi ông còn làm Hiệu trưởng Đại học Quốc tế Hồng Bàng. Dịp Tết Nguyên tiêu mới rồi ông nhắn gặp tôi ở quán café Văn nghệ 81 Trần Quốc Thảo quận 3. Gặp nhau chưa kịp ngồi ông đã lấy sách kí tặng: Tặng em món quà.
Đọc Sài Gòn - Hòn ngọc Viễn Đông, Những bước chân hóa thạch, tôi đã ngộ ra rất nhiều điều về mảnh đất và con người nơi tôi đang sống với bao điều thú vị và hấp dẫn. Đặc biệt khoái nhất ở Sài Gòn là mọi chuyện đều trở nên đơn giản và giản dị. Ngay cái tên Sài Gòn ngày nào cũng có dịp nhắc đến, nói ra nơi cửa miệng mà chắc mấy ai đã hiểu cho hết nghĩa từ nguyên của nó là gì đã được cắt nghĩa thú vị đến ngạc nhiên như sau:.
“Sài Gòn, theo cách hiểu của người dân Sài Gòn phiêu bạt giang hồ thì “Sài” chỉ là tên một loại củi, còn “Gòn” là loại cây gỗ xốp có trái dài, bọc trong lớp sợi dày, được đánh ra để làm gối đầu giường. Hãy tạm quên đi những chứng tích lịch sử “hàng trăm, hàng nghìn năm trước” mà nhiều nhà nghiên cứu lịch sử văn hóa đã để lại trong sử sách, văn chương – thì Sài Gòn, cứ cho đó là tên gọi loại “củi” mà trong dân gian có câu:
Củi mục bà để trong rương
Ai mà sờ đến trầm hương của bà
Loại “củi” đã bị chôn vùi trong lớp đất, nay được dò tìm, đã hóa đá thành những “chuỗi ngọc” được xác định địa giới thuộc miền Viễn Đông xa xăm nằm trong khu vực Đông Nam châu Á.”
Chỉ đọc chừng đó cũng đã đủ để để ta lấy làm thích thú về cuốn sách ảnh Sài Gòn - Hòn ngọc Viễn Đông, Những bước chân hóa thạch rồi.




Tự cứu mình:
Một lần đi ăn mì vằn thắn với bạn bè trên đường Phó Đức Chính quận Nhất, tôi may mắn được giới thiệu với ông Nguyễn Văn Phước Việt kiều Mỹ đã trên 75 tuổi. Ông là một thầy thuốc chuyên nghiên cứu về đông y vừa có cuốn Tự cứu mình Quyển I, NXB Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh, 2016. Tôi cầm cuốn sách ngắm cái bìa rất lạ và nói với ông: Cái hình ảnh giọt máu thắm đỏ làm nền cho chữ “cứu” thật là ý nghĩa. Ông nghe lấy làm khoái lắm.
Tự cứu mình là cuốn cẩm nang y khoa về tất tần tật các loại bệnh con người ta có thể mắc phải từ đơn giản đến phức tạp và các phương thuốc đơn giản dễ tìm kiếm nhất để phòng và cứu chữa nó.
Tác giả Nguyễn Văn Phước nói với tôi là trở lại Mỹ, ông sẽ hoàn thiện nốt Tự cứu mình tập II và Tự cứu mình tập III rồi sẽ đem về VN in tiếp để phục vụ quốc dân đồng bào. Quý hóa lắm thay.


   

Trân trọng giới thiệu cùng các bạn.