11 tháng 11, 2016

Trump và cuộc trò chuyện với con trai

HTS: Cũng như mọi người Việt Nam khác, tôi và cả nhà tôi đều ủng hộ cho bà Hillary. Đến phút 89, khi ông Trump trúng cử Tổng thống, cả nhà tôi buồn như khi nghe tin Cụ Hồ mất. Mọi thứ như sụp đổ dưới chân mình, dù mảnh đất dưới chân tôi ở cách nước Mĩ xa xăm đến nửa vòng trái đất. Thiệt đúng là:
Bầu cử của nước người ta
Mà anh bàn tán như là của anh
Nhưng ngay sau đó, tôi lên mạng nghe ngóng tình hình, nhất là khi nghe lời phát biểu đầy lòng bao dung và nhân ái của ông Trump sau phút vinh quang giành chiến thắng vang dội, tôi chợt nhận ra ông Trump mới đúng là vị Tổng thống thứ 45 của nước Mĩ. Nếu Bà Clinton đắc cử, thì nước Mĩ vẫn không khác gì dưới thời ông Obama, bởi bà Clinton dù có hay ho mấy cũng chỉ ngang bằng với cái hay của ông Obama là cùng. Nếu Bà Hillary làm tổng thống thì có khác chi nhiệm kì của ông Obama được kéo dài thêm 4 năm nữa. Nước Mĩ sẽ không có gì mới dù nó vẫn rất tốt đẹp và rất vĩ đại như ngày nay. Thế mới biết cử tri Mĩ thông minh và sáng suốt nhường nào. 
Tôi thở phào khi ngày càng nhận ra rằng: Nhân loại thật may mắn khi có một nước Mĩ vĩ đại và nhân văn như thế.
Những chuyện xảy ra với nước Mĩ hai ngày qua kể từ khi ông Trump đắc cử TT đã cho thấy vị TT thứ 45 của nước Mĩ chỉ có thể là ông Trump chứ không th là bà Hillary được, nhất là khi tôi đọc được bài viết tuyệt vời sau đây:

Trump - Con người vĩ đại đang bắt đầu tạo ra bước ngoặt tiến lên của lịch sử Hoa Kì và nhân loại 


Trump và cuc trò chuyn vi con trai
Tác giả Trần Minh Khôi
  • (Executive Director tại Transpacific Solutions
    2009 đến nay; Học Kỹ thuật điện tại Đại học PittsburghSống tại Pittsburgh
    Đến từ Hàm Tân)
  • Đi vi mt s ph huynh M, vic gii thích cho con cái mình hiu điu va mi xy ra trên chính trường không phi là điu d dàng. Henry gi. Nó thường vn hay gi ba mi khi có điu gì đó ca quy trong đu nó. Bn bè ca nó trong ký túc xá phn ut và tht vng. “Ti nó không hiu điu gì va xy ra”, Henry nói. Con cũng không hiu. Con tưởng là mình đã nm bt được điu gì đó trong quy trình chính tr ca đt nước này nhưng hóa ra con không hiu gì c. Henry b phiếu cho Clinton. Nó biết ba b phiếu cho Trump. Nó mun nghe gii thích t ba.
“Không nên có nhng phn ng xúc cm đi vi chính tr”, đó là điu đu tiên tôi nói vi con trai tôi. Xúc cm là th quá quý giá, không nên đu tư xúc cm vào chính tr. ng c viên mà chúng ta ng h có th thng, có th thua. Điu này là bình thường. Biết chp nhn tht bi mà không phn ut, biết bày t s tôn trng đi vi nhng người va thng là du ch ca s trưởng thành. Cuc sng tiếp tc. Nếu ln này ng c viên đi din cho nhng vn đ mình quan tâm chưa thng thì mình tiếp tc cuc đu tranh. “Ba và bn bè vt ln vi mt quyn lc chính tr thi nát hai mươi năm nay mà đã thng trn nào đâu”, tôi đùa.
Vn đ th hai là phi hiu li khái nim “lãnh đo chính tr”. Người ta tht vng và phn ut vì người ta trông đi quá nhiu vào lãnh đo chính tr - chính khách. Tr khi mt người mun tham chính, hoc mun con cái h tham chính, không có lý do gì người đó dy con cái mình phi xem chính khách là khuôn mu sng. Nếu con cn phi tìm nhng khuôn mu cho cuc sng ca mình, ngay c khi con mun tr thành chính khách, con nên tìm nơi khác, trong tôn giáo, trong nhà trường, trong các không gian sáng to và cng hiến chng hn. Cái thói quen xem chính khách là khuôn mu ca cuc sng là mt di sn b lc. Chính khách, vi quyn lc trong tay, đã áp đt loi khuôn mu này lên đám đông đ phc v cho chính h. Cái tâm lý th phượng quyn lc ca đám đông cng c nó. Khi nào con nghe ai đó nói v chính khách nào đó như mt đi din cho các giá tr đo đc ca h thì con nên bày t s thương hi đi vi người đó; người này chưa vượt ra khi tuy duy b lc.
Chúng ta ch nên xem chính khách như nhng công c chính tr đ đu tranh, đ giành li, đ đt ti nhng nguyên tc công lý xã hi mà mình nhm đến. Đây là ni hàm căn bn nht ca dân ch. Người tht s lãnh đo đt nước là người dân, là chúng ta ch không phi chính khách. Khi mt chính khách nào đó không còn phc v nhng mc tiêu công lý ca chúng ta thì chúng ta loi h ra. Các đnh chế dân ch cho phép chúng ta làm điu đó. Đây là lý do ti sao nước M ca chúng ta vĩ đi.
Nếu con nhìn thng li hôm nay ca Trump tc đ này thì vn đ không còn bí n, khó hiu na: mt khi đông c tri, trong đó có ba, đã không quan tâm đến con người cá nhân ca Trump và chn Trump như mt công c chính tr đ đu tranh và giành li công lý cho mình. Clinton có đ là mt người đc hnh hơn, theo cách nhìn nào đó, nhưng Clinton không đi din cho các giá tr công lý ca h. Vn đ ch đơn gin như thế.
Khi đông c tri này đã b b rơi quá lâu. Tiếng nói ca h đã b pht l quá lâu. Cái gi là tiến trình “toàn cu hóa”, mà trên thc tế ch tiến trình làm giàu cho đám đã có sn tin, đã gt h sang bên l. T Clinton đến Bush đến Obama, sut hơn hai mươi năm nay, nhng li ha hn rơi vào khong không. H không còn tin vào đám quyn lc chính thng Washington DC na. H mun mt người bên ngoài biết lng nghe h. Và h chn Trump. Nhng người không đng ý vi h có th không hiu ti sao h chn mt người như Trump. Nhưng đó li là mu cht ca xung đt này, như đã nói trên: h chn mt công c ch không chn mt khuôn mu.
H không phi là nhng người ngây thơ. H hiu rt rõ nhng ha hn ca Trump và tính kh thi ca nó. Nước M, vi nhng đnh chế và truyn thng chính tr đã được thiết lp, ví như mt con tàu ln vy: rt khó đ đi hướng. nhng quc gia khác, do truyn thng hay đnh chế, ch cn người lãnh đo mun thay đi là thay đi được ngay. Nước M không thế, rt khó đ có th thay đi bt c điu gì. S bt công ca h thng kinh tế hin nay có ngun gc t thi Bill Clinton. Nó cũng s mt chng đó thi gian đ làm gim hay xóa b nó. Trong bn năm, Trump, như tt c nhng tng thng ca nước M, s không làm gì được nhiu. Thm chí có th ông ta s không làm được gì c trong nhim kỳ này. Nhưng điu đó không quan trng bng điu này: nhng người đang đòi li công lý đã tìm ra mt gương mt trong gii quyn lc biết lng nghe h.
“Ti sao không ai nhìn ra điu đang đến này”, con hi. Tht ra nói “không ai nhn ra” ch là cách nói đ kha lp thiên kiến ca mình. Người ta thường ch thy điu người ta mun thy. Mt khi người đông đo như thế, gióng tiếng nói đòi công lý cho h trong mt thi gian lâu như thế. Và “không ai nhn ra”? Không phi đâu con. Ch là nhng người nhn ra điu này không có tiếng nói ch không phi không ai nhn ra.
S kin “Trump” hôm nay, như s kin Brexit trước đó, như s kin Mùa Xuân Rp trước đó na, như s sp đ ca khi cng sn trước đó na, là nhng minh chng cho thy nhng người t cho rng h hiu thế gii này đã có khi không hiu. Nhng b óc ưu tú nht đã không thy trước được s sp đ ca cng sn. H đã không thy trước được cuc ni dy ca người dân Rp. H đã ko d đoán được Brexit. Và hôm nay, ít nht là qua cách h bày t, h tht s ngc nhiên v Trump. Nhng hin tượng này cho chúng ta thy điu gì? Có hai chuyn: Mt, nhng người có tiếng nói - đám trí thc, đám ngh sĩ, đám doanh nghip, đám truyn thông chính thng, nói chung là đám tng lp trên – thường đng sàng đng mng vi quyn lc. H thy cái quyn lc mun đám đông thy. H nói cái quyn lc mun đám đông nghe. Ri có lúc nào đó, như lúc này, h đã b rơi đám đông (và b đám đông b rơi). Và hai, quan trng hơn: lch s bao gi cũng được to nên bi đám đông im lng. Đám trí thc và truyn thông rt gii gii thích điu đã xy nhưng ít khi có kh năng tiên đoán điu s đến. Đám doanh nghip s c làm giàu trong tt c mi trường hp.
“Ri tương lai s thế nào?” Không thế nào c. Như Tng thng Obama nói sáng nay, ngày mai mt tri vn mc và nước M vn là mt quc gia vĩ đi nht trên trái đt này. Nhng người tin vào truyn thng và các đnh chế chính tr ca nước M vn tin vào tương lai ca nó. Cuc chy đua đã qua, và cũng như nhng ln trước, cùng đi qua vi nó là nhng rác rưởi đã làm tác đng đến xúc cm ca nhiu người. Nước M s tr li là mt nhưđã tng là mt trước đó: mt thc th sinh đng ca nhiu ý tưởng đi ngược nhau. Nhưng chính điu này đã làm nước M tr nên vĩ đi. Như đã nói, có th phi mt hơn hai mươi năm kế tiếp đ xóa b nhng bt công được to nên trong hơn mươi năm qua. Hy vng ca chúng ta là Trump có th đt viên gch đu tiên đ làm nên con l đó.
Không ai thua trong mt cuc bu c t do. Tt c chúng ta đu thng. Lch s nước M minh chng điu này. Trump cũng đã nói li điu này trong din văn thng c ca ông. Loi cái xúc cm phn ut nht thi ra thì không ai có th nghi ng s chân thành ca Trump vì đó là s chân thành đã làm nên s vĩ đi ca nước M.
Con nói vi bn bè là hãy tin tưởng vào tương lai. Thng li ca Trump, trên hết, là thng li ca mt nn dân ch trưởng thành. Thng li đó có phn đóng góp rt ln ca nhng người đã không b phiếu cho Trump.
Nước M là mt vài quc gia ít i trên trái đt này cho phép mi chúng ta có cơ hi đu tranh cho điu mình tin. Nếu con và bn bè tin vào điu gì đó thì c tiếp tc đu tranh cho nó. Mt ngày nào đó, nếu điu con tin là chính đáng, con s thành công. Nước M bo đm cho con và bn bè ca con điu đó.
Đng s tương lai!