7 tháng 6, 2013

"Mại dâm đồi trụy"

Chử Anh Đào
           
 Còn nhớ trong một lần trao đổi, tôi đã đề cập tới tình trạng báo động, sử dụng sai, làm hỏng ngôn ngữ tiếng Việt. Thực tế này xảy ra không chừa đối tượng, vùng miền nào: Từ trẻ em tới các trí thức hạng nặng, từ thôn cùng xóm vắng tới đài báo trung ương…( Ví như việc sử dụng ngôn ngữ mạng, từ đặt ra chính tả mới, sử dụng từ Hán- Việt, tiếng nước ngoài…)
            Gần đây, để quản lí tốt xã hội trong lĩnh vực sinh lí, thay vì tăng cường các biện pháp vận động, giáo dục thì, cũng như nhiều lĩnh vực khác ở nước ta, người ta tăng cường các hình thức…phạt! Hình như hễ không quản lí được là cấm, là phạt. Nó thô bạo và phản giáo dục, phản nhân văn thế nào ấy. Cụ thể, trong nội dung dự thảo nghị định qui định xử phạt hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội, phòng, chống tệ nạn xã hội…: “Phạt từ 5 tới 10 triệu đồng với những người mại dâm đồi trụy”. Khoan nói tới hình thức, giá cả mà chỉ bàn về ngữ nghĩa. Ý của nội dung văn bản là phạt những người mua dâm. Vậy phải dùng từ “mãi” (Trong tiếng Hán- Việt, “mãi” có nghĩa là “mua”; “mại” là “bán”. Hiện nay, trong lĩnh vực thương nghiệp, người ta thường sử dụng sai những từ này)
            Tiếp đến, tiếng Việt có những đơn vị ngôn ngữ như từ, nhóm từ (cụm từ, ngữ), câu…Người ta chỉ sử dụng những từ phụ (trước hoặc sau) những danh từ, động từ, tính từ để làm rõ nghĩa cho những danh, động, tính từ ấy. Nếu ngoài mục đích như vậy là thừa, không cần thiết, là sai, là mắc vào bệnh sính chữ nghĩa như trong trường hợp “mại dâm suy đồi”
            Từ “dâm” có các nét nghĩa: mưa lâu ngày, những gì vượt qua giới hạn mà xã hội qui định (vd: dâm vũ); mê hoặc (vd: Phú quí bất năng dâm); tà, bất chính (vd: “Kim Bình Mai” của Tiểu Tiểu Sinh từng bị coi là “dâm thư”, “dâm thanh bất túc dĩ lung lỗ nhĩ”-THĐ- tiếng hát bất chính không thể làm điếc tai quân giặc); trai gái giao tiếp vô lễ (vd: ấu dâm, dâm đãng, dâm loạn, dâm dật, gian dâm, thông dâm, dâm phu, dâm phụ…) Như vậy, từ “dâm” không có một nét nghĩa tích cực nào. Nó biểu hiện những hành động xấu xa, trái với lễ, với đạo đức.
            Thêm nữa, trong trường liên tưởng ngôn ngữ của con người, khi nghe một từ nào đấy người ta thường nghĩ tới những từ đồng nghĩa, gần nghĩa hoặc trái nghĩa với chúng. Cả “đồi” và “ trụy” đều có nét nghĩa chung là: rơi xuống (dưới nức bình thường, dưới chuẩn). Theo luật sư Giang Hồng Thạnh thì: “ Đồi trụy là sự thể hiện bằng hành động, bằng hình ảnh, bằng âm thanh lối sống ăn chơi, tiêu khiển thấp hèn, xấu xa, hư hỏng đến mức tồi tệ về đạo đức, trái với thuần phong mĩ tục của dân tộc”. Vậy đã mua bán “dâm” thì tất yếu là “đồi trụy” rồi. Làm gì có mua bán dâm “trong sạch, vững mạnh”, không “đồi trụy”? Tương tự như mua bán “danh”, mua bán “chức quyền” thì lấy đâu ra sự thanh khiết? Như ông bà ta nói, làm sao “cứt nát lại có chóp”, “chó ghẻ có mỡ đằng đuôi" được!
            Vì những lí do trên, tôi đề nghị bỏ từ “đồi trụy” trong các văn bản chính thức sẽ có thể ban hành. Chỉ dùng những từ phụ để bổ sung, làm rõ nghĩa cho từ chính trong những trường hợp có thể có nhiều tình huống xảy ra. Ví dụ: “Điện ảnh cách mạng” để phân biệt với “điện ảnh đồi trụy”;  “không tặc” để phân biệt với phi hành đoàn và hành khách; “lâm tặc” để phân biệt với người trồng, chăm sóc và bảo vệ rừng; “cao tặc” để phân biệt với công nhân cao su…
                                                                        PK 7/6/13
                                                                          C.A.Đ