9 tháng 4, 2014

Bài thơ lưu lạc

Hôm qua giờ nghỉ trưa tranh thủ chợp mắt 15 phút, đang thiu thiu thì cái điện thoại để trên bàn rung bần bật. Nhìn vô màn hình thấy tên người gọi là Võ Vĩnh Khuyến, ông bạn học, bạn chiến đấu một thời. Quái, lão này lại rảnh rỗi sinh nông nổi rồi. Việc gì quan trọng mà gọi ngằn ngặt giữa trưa thế.
Vừa bấm máy nghe lão hỏi: Ông có bài thơ nào tên là Có một thời như thế không? Tôi nói nước đôi: Hình như là có. Lão bảo tui đọc ông nghe thử có không nhé: Thời sinh viên chúng tôi không hoa sói hoa hòe/ Áo quần một màu xanh không mốt này mốt nọ… Tôi nghe thấy quen quen. Thôi, ông dừng để tui đọc tiếp xem đúng không: Hai mươi tuổi chưa nếm mùi đau khổ/ Nỗi đau đời là đất nước chia đôi. Khuyến ngắt lời, thế thì đích thị thơ ông rồi. 
Mà ông thấy nó ở đâu vậy? Đăng trên số Xuân năm 2000 của tập san Đại học SP Vinh chứ đâu. Thằng Duệ là bạn tui làm trưởng phòng Công tác chính trị ngoài đó, số nào ra nó cũng gửi cho một cuốn. 
Nhớ lại đó là bài thơ tôi làm đã lâu, đã đăng trên tạp chí Đại học và Trung học Chuyên nghiệp từ năm 1987, hình như là vào dịp kỉ niệm 30 tháng 4 gì đó;  khi còn dạy ở QNU, thời bác Tạ Quang Bửu còn làm Bộ trưởng (cuốn tạp chí này đã thất lạc sau mấy lần chuyển nhà). Vụ này chắc bạn bè  ở trường Vinh thấy thơ học trò cũ của trường nên lượm lặt đưa đăng vào số Tết năm 2000 cho xôm tụ (dân trường Vinh vốn máu chuyện thơ văn). Sao hồi đó họ không gửi cho tôi báo biếu nhỉ.
Khuyến kể  qua điện thoại: Trưa nay tui không ngủ được bèn quét bụi bặm cho cái giá sách. Thấy lòi ra cuốn tập san của trường Vinh, chợt nỗi nhớ trường xưa bạn cũ ùa về nên lật lật coi thì thấy tên ông. Khi nào ông đến tui cho cầm về mà kỉ niệm. OK, chiều hết giờ làm tui ghé xin. Chỗ trường tôi lại nhà Khuyến ở chung cư Nguyễn Thị Nhỏ ngay vòng xoay Lê Đại Hành cũng rất gần. Vậy là hết giờ tôi tấp vô nhà Khuyến để bây giờ có lại trong tay một bài thơ lưu lạc đã lâu.
Hôm nay được nghỉ làm, ở nhà ăn giỗ vua Hùng. Cũng là do rảnh rỗi quá  nên mở cuốn tập san giản dị của Đại học Vinh ra đọc lại bài thơ và đưa lên đây như là một kỉ niệm. Tuyệt nhiên không có ý khoe khoang gì và cũng không dám đề tặng ai (dù trong lòng rất muốn đề tặng những người bạn của tôi và cả những người từng có một đoạn đời như tôi). Bởi tuần trước cũng từ Đại học Vinh, một ông  bạn khác tên là Nguyễn Trung Ngọc đọc qua điện thoại cho nghe câu thơ tưởng như đùa mà rất nghiêm túc của anh Lê Em (cùng học lớp 16D với tôi và Ngọc):

Gặp nhau tay bắt mặt mừng
Tặng gì thì tặng xin đừng tặng thơ

Ông Lê Em này đúng là tẩm ngẩm tầm ngầm mà đấm chết voi. Hóm phết.
Câu lục bát tưởng như tếu táo ấy của Lê Em đã chết luôn trong lòng tôi. Và tôi thề từ nay có làm thơ thì chỉ nhét vô ngăn kéo, sẽ không đề tặng ai nữa. Tệ lắm thì đưa lên bờ lốc này chơi vu vơ vậy thôi. Ai đọc thì đọc. Tuy nhiên, điều này không nằm ở chiều ngược lại. Bạn bè tặng thơ cho tôi thì tôi vẫn quí như vàng. Bởi đó là tấc lòng, là cả tấm lòng của bạn.

Nó đây (*):


                 Câu thứ 2 của khổ thứ 3 từ trên xuống nguyên văn là: 
                 Bao bè bạn tôi mình trong lửa đạn ("tôi" = động từ, không phải là đại từ)


       (*)Trang này in sai 2 chỗ: huy hoàng thành huy hàng; Bè bạn thành Bạn bè.