26 tháng 3, 2013

Cô đơn vào đời và ngẫm về nỗi cô đơn



Dịch Phấn Hàn là tên của một nữ nhà văn trẻ đang nổi trên văn đàn Trung Quốc. Tác phẩm của Dịch Phấn Hàn thường lấy đề tài từ cuộc sống và nhất là từ đời sống tình cảm của những người trẻ trong xã hội hiện đại. Năm 2008, cuốn tiểu thuyết có cái tên khá ấn tượng Cô đơn vào đời của Dịch Phấn Hàn (DPH) sau khi cuốn hút được bạn đọc Trung Quốc đã được dịch giả Minh Thảo dịch ra tiếng Việt và NXB Văn học ấn hành.



                                               
Cuốn tiểu thuyết dày hơn 370 trang này kể về chặng đường đầu đời của cô gái trẻ tên là Thủy Tha Tha, một thiếu nữ trẻ, đẹp, thông minh, có cá tính và sớm bị thất tình trong mối tình đầu tưởng như không thể nào quên. Gánh trên vai mối tình đầu đổ vỡ ấy, Thủy Tha Tha bước chân vào cuộc đời đầy phức tạp với một nỗi cô đơn ghê gớm. Và cũng vì thế, hầu như toàn bộ cuốn tiểu thuyết này là dành để kể về những mối tình đầu của lứa tuổi học trò, những mối tình nhanh đến và nhanh đi, như một cơn gió thoảng. Với cách kể chuyện nhẹ nhàng lại ẩn chứa lối hài hước kín đáo, tiểu thuyết Cô đơn vào đời đã đem đến cho bạn đọc những trang hồi ức về mối tình đầu tươi đẹp, lãng mạn nhưng cũng không ít thương tổn và đau buồn. Trên cuộc đời này, mọi sự đổ vỡ đều có thể hàn gắn, riêng sự đổ vỡ về tình cảm thì không bao giờ có thể lành kín miệng.
Nhân vật chính Thủy Tha Tha thuở nhỏ đã không có được một cuộc sống hạnh phúc như những người bạn cùng trang lứa. Thế giới tuổi thơ của cô hoàn toàn thiếu vắng niềm vui và tiếng cười. Lớn lên, khi thời gian xóa đi những ký ức buồn thì hình ảnh bà nội với chiếc bồn gỗ lại là một thực tại của sự nghèo khó cứ ám ảnh mãi trong tâm trí cô. Tuy nhiên, những ấn tượng đau đớn đầu đời của người thiếu nữ lại thuộc về đời sống tinh thần khi tình yêu thương bị từ chối, khi tâm hồn thơ trẻ của cô không được ai che chở và chăm sóc. Thủy Tha Tha đã chua chát nói: Tôi nghiệm ra rằng cho dù là người thân thì cũng không có ai yêu bạn vô điều kiện. Cái thế giới này cũng chẳng có ai là yêu bạn, tốt với bạn vô điều kiện cả. Đó là bài học đầu tiên về nỗi cô đơn thơ trẻ của người thiếu nữ.
Khi bà nội mất, Thủy Tha Tha lên thành phố ở với bố mẹ nhưng vẫn sống trong cô đơn và thiếu thốn, nhất là về tình cảm. Có thể nói, ngay từ đầu, cuộc sống đã không ban tặng cho cô gái trẻ này những gì cô hằng mong đợi. Sau khi chứng kiến sự đổ vỡ trong hôn nhân của bố mẹ, một sự đổ vỡ chì vì nghèo khó trong cuộc sống gia đình, trái tim nhạy cảm của cô lại thêm một lần nữa bị tổn thương. Là một người con gái yếu đuối, cô không chịu nổi những cuộc cãi vã diễn ra thường xuyên giữa bố và mẹ. Khi bố mẹ ly hôn, Thủy Tha Tha sống với mẹ, rồi mẹ cô bị một người đàn ông đốn mạt lừa tình, lấy hết số tiền tiết kiệm mấy năm trời. Đẩy cuộc sống của hai mẹ con vào bước đường cùng. Người mẹ do phải chịu đựng rất nhiều nỗi khổ đau đã trút hết sự bực dọc vào cô con gái. Cuộc sống hạnh phúc và yên bình lại càng trở nên xa vời với Thủy Tha Tha. Cô trở nên đố kỵ với tất cả mọi người và mọi người cũng đố kỵ với cô.
Tuy nhiên, rồi mối tình đầu của tuổi học trò cũng đến với Thủy Tha Tha. Cô và người bạn trai học cùng lớp tên là Hứa Lật Dương yêu nhau. Điều này khiến cho tâm hồn khổ đau của Thủy Tha Tha thay đổi. Nhưng thay đổi tình cảm đầu đời khiến cho trái tim cô đập loạn nhịp. Nhờ có tình yêu với Hứa Lật Dương, lần đầu tiên trong cuộc đời thơ trẻ của mình, cô nhận được sự quan tâm, che chở của người khác. Hứa Lật Dương yêu cô mãnh liệt và say đắm. Ngày sinh nhật của Thủy Tha Tha, anh đã gấp đến 1001 con hạc giấy để làm quà tặng cô; rồi vì không muốn xa cô mà anh đã bỏ hai năm học ở trường đại học công nghiệp để thi vào đại học Vũ hán  nơi cô theo học. Ấy vậy mà có ai ngờ, người con trai yêu cô đến điên dại như vậy cuối cùng lại đã phản bội cô. Và Thủy Tha Tha cũng bắt đầu từ đấy nếm trải nỗi thất tình của mối tình đầu trong trắng. Và cô nhận thêm một bài học khác: Lúc đang yêu chúng ta thiếu đi khoảng cách để làm ta tỉnh ngộ. Đến khi hết yêu rồi  thì chúng ta lại thiếu đi sự dũng cảm để tự ngộ về những điều mình đã trải qua.
Câu chuyện khép lại ở những hồi ức miên man của Thủy Tha Tha về những kỷ niệm đẹp của mối tình đầu. Và cô nghiệm ra rằng: Hoài niệm về một tình yêu đã qua là một việc hết sức nực cười. Tình yêu đã hết như con người đã chết. Và cô còn nghiệm ra rằng: Nỗi đau có thể diễn tả được không phải là nỗi đau thực sự. Tình yêu có thể bắt đầu lại từ đầu cũng không phải là tình yêu thực sự. Anh sẽ mãi không biết được em yêu anh biết chừng nào. Em cũng không biết cả hai chúng ta đã phản bội lẫn nhau, làm tổn thương đến nhau. Thế nhưng trong thời đại này, ai dám nói tình yêu bị phản bội không phải là tình yêu thực sự.
Cô đơn vào đời là một câu chuyện tình đầu cảm động. Bao nhiêu nước mắt đã chảy, bao nhiêu yêu thương đã biến thành thù hận, và bao nhiêu bài học đã được chiêm nghiệm. Tuy nhiên, cuốn tiểu thuyêt này không đơn thuần chỉ là nói về tình yêu. Mà lớn lao hơn, Cô đơn vào đời là cả một hành trình nhận thức của một thiếu nữ về cuộc đời, về tình yêu, tình người và tình bạn. Đó là một hành trình đơn độc và nhiều lúc đã phải trả giá. Những người trẻ cứ nghĩ rằng cuộc đời vẫn còn dài, còn nhiều cơ hội để làm lại. Nhưng họ có biết đâu rằng, tình yêu cũng như một ly nước, khi đã đánh đổ nó thì không bao giờ còn có cơ hội để lấy lại như thuở ban đầu. 
Bạn hãy đọc Cô đơn vào đời  để có thêm một lần cùng các nhân vật trong truyện trải nghiệm nhũng cung bậc muôn thuở của tình yêu: hạnh phúc và đau khổ, yêu thương và hờn giận; ngọt ngào và cay đắng./.

14 tháng 3, 2013

Những tên đường của lính hay giản dị địa danh Sài Gòn 4


Nếu có một lần bạn vào Tân Sơn Nhất để bay đi đâu đó,  hẳn bạn phải đi trên một con đường mang tên Trường Sơn. Đó là con đường nối từ công viên Hoàng Văn Thụ chạy thẳng vào sân bay TSN. Và khi đi trên con đường mang cái tên rất quen thuộc với mỗi người Việt Nam chúng ta ấy, bạn sẽ liên tưởng đến tên của một con đường chiến lược cũng mang tên Trường Sơn xuyên suốt chiều dài  đất nước trong những năm chiến tranh trước 1975.
Nhưng ít ai biết rằng sở dĩ có tên đường Trường Sơn này là do bắt đầu từ ý tưởng của những người lính và chỉ huy quân đoàn 4, một quân đoàn chủ lực  của quân đội nhân dân Việt Nam sau khi  tiến vào Sài Gòn  tiếp quản sân bay TSN và khu vực quanh sân bay. Nó như một sự tiếp nối và là một chặng kết thúc đầy ý nghĩa cho một con đường chiến lược chạy dọc dãy Trường Sơn từ miền Bắc vào miền Nam sau mấy chục năm chiến tranh khói lửa ngút trời.
Ý tưởng ấy còn được phát huy mạnh mẽ khi họ tiếp tục đặt tên cho những con đường nhánh nối từ đường Trường Sơn rẽ phải vào những khu phố, những khu dân cư mà ở vào thời điểm 30 tháng Tư năm 75 còn rất trống trải được phân phối làm nơi định cư lâu dài cho một bộ phận những người lính đã làm nên lịch sử. 
Và phần lớn tên của những con đường mang chất lính ấy đều gắn với tên của một dòng sông. Nếu bắt đầu từ đường Trường Sơn đi vào và nhìn về bên phải, lần lượt bạn sẽ thấy những con đường mang tên Trà Khúc, Sông Đà, Sông Đáy, Sông Tiền, Sông Thương. Đi thêm nữa bạn sẽ gặp tên của những dòng sông lớn hơn như Đồng Nai, Cửu Long, Hồng Hà, Bạch Đằng và những địa danh lịch sử ngoài Bắc như Lam Sơn, Yên Thế, Thăng Long…
Một ông bạn cựu chiến binh từng tham gia chiến dịch HCM và làm quân quản Sài Gòn sau 30 tháng Tư đã cắt nghĩa cho những tên đường mang đậm chất vùng miền này là do đó cũng là những mật danh của các đơn vị  cấp sư đoàn và trung đoàn tham gia chiến dịch HCM; một phần khác nữa là khi đặt tên đường, những người lính và chỉ huy quân đội từ miền Bắc vào đều  khắc sâu trong tâm trí họ tên của những dòng sông quê hương, của những miền đất lịch sử. Họ đã lấy nó đặt tên mới cho những con đường của một thành phố vừa được giải phóng như là một kỉ niệm.   
Nếu lùi lại vòng qua bùng binh Lăng Cha Cả đi về phía đường Cộng Hòa, bạn sẽ bắt gặp khu dân cư của những người lính có gốc gác từ quân đoàn 4 mang cái tên rất lính: K300 - với những con đường mang tên các chiến dịch trong những năm đánh Mĩ như Ấp Bắc, Đồng Xoài, Bình Giã.
Lịch sử đã đi qua và lịch sử không bao giờ lặp lại nhưng những dấu tích của nó thì còn mãi với những con đường được đặt  tên bởi những người lính đã làm nên lịch sử.      

10 tháng 3, 2013

Phố hoa hay giản địa địa danh Sài Gòn 3


Ở Sài Gòn có một khu phố được mọi người gọi bằng một cái tên rất lãng mạn là phố hoa. Tuy vậy đây không phải là khu phố chuyên về trồng hay bán hoa mà đơn giản vì những con đường thuộc khu phố này đều mang tên các loài hoa. Đó là khu phố có con đường trục chính là Phan Xích Long ở quận Phú Nhuận. Và những con đường giáp giới hay cắt ngang con đường này đều mang tên các loài hoa. Có đúng một chục tên các loài hoa đã thành tên các con đường ở nơi đây. Từ những loài hoa sang trọng như  Hoa Đào, Hoa Mai, Hoa Lan, Hoa Hồng, Hoa Huệ, Hoa Cúc đến những loài  giản dị như Hoa Sứ, Hoa Cau, Hoa Sữa, Hoa Phượng... đều có mặt trên mỗi bảng tên đường.
Nhưng trước khi nói về các con đường hoa  xin được nói về cái duyên của tôi với  con đường mang tên Phan Xích Long này. 
Lần đầu tiên tôi đặt chân đến đường Phan Xích Long là do có cuộc hẹn café với ông anh NS Trần Mùi. Sáng sớm chưa đi làm ông đã điện thoại bảo tôi  đến quán café ở góc Phan Xích Long – Hoa Sứ gặp nhau. Chỗ đó rất gần văn phòng trường tôi nên cũng tiện. Từ Phan Đăng Lưu  quẹo vô PXL, đập vào mắt tôi là một con đường đôi đẹp như mơ với dải phân cách bằng hoa và cây cảnh rộng rãi ở giữa.
Nhưng điều gây chú ý hơn nữa với tôi là ở ngay góc Phan Đăng Lưu – PXL có một quán bún cá Qui Nhơn với lượng người ăn đông đúc. Quán này sau đó nhanh chóng trở thành quán ruột của tôi mỗi lần ăn sáng hoặc ăn trưa thay cơm. Ruột không phải vì nó mang tên vùng đất mà tôi đã sống đến 30 năm mà chỉ vì đó là một quán bún cá Qui Nhơn ngon hơn cả bún cá ở Qui Nhơn, ít ra thì cũng ngon ngang ngửa với quán bún cá trên đường Nguyễn Huệ đối diện cổng trụ sở tỉnh ủy Bình Định-  cái quán có bà chủ to béo vừa thoăn thoắt múc bún cho khách ăn vừa mắng đám nhân viên sa sả.Thì cũng là bún mắng nhưng không phải mắng khách như ở xứ thủ đô Hà Nội thanh lịch Tràng An mà là mắng người nhà nên…khách ăn cũng cho qua. Nó mắng ai thì thôi miễn không mắng mình là được.  
Quán bún cá Qui Nhơn góc PXL rất nhỏ hẹp chỉ đặt được có 4 cái bàn nhưng lượng người lúc nào cũng kín mít, nhiều khách đến sau không có chỗ vẫn chịu khó đứng chờ trong lúc ở phía đối diện cũng có một quán bún cá rộng rãi bề thế hơn nhưng vắng như chùa Bà Đanh. Sau này hỏi thăm những bạn bè Qui Nhơn sống ở Sài Gòn tôi mới biết ở Sài Gòn có hàng trăm quán bún cá  mang tên Qui Nhơn nhưng quán ở góc PXL này là ngon nhất.  Nó khác bún cá Qui Nhơn của bà béo hay mắng chửi ở đường Nguyễn Huệ là tô to hơn hẳn, nhiều bún nhiều nước lèo và nhiều cá hơn; gia vị có đủ hành muối, tương ớt với ruốc Huế hồng tươi, rau sống thái chỉ cả đĩa to; khác nữa là mỗi tô có hẳn một khúc nạc cá ngừ tươi, ăn rất đã. Sáng ra làm một tô là no nhưng cái miệng vẫn thòm thèm không chán. Ngon thế mới là ngon. Có những buổi trưa tôi với ông bạn LS ở văn phòng Phú Nhuận ra đó ăn bún cá thay cơm mà vẫn no cho tới chiều.  
Khách ăn ở quán này chủ yếu là giới công chức, nhân viên văn phòng. Có hôm ngồi đối diện tôi là hai cô nhân viên ngân hàng vét váy tất lưới đen chuẩn mực sang trọng ăn hết mỗi người một tô rồi còn  nghe cô nọ hỏi cô kia có ăn thêm nữa không mày. Bún cá Qui Nhơn thế không ngon mới lạ.
Trở lại với đường Phan Xích Long, một con đường  dài chỉ hơn cây số nhưng được qui hoạch rất bài bản. Nhiều cây xanh, nhiều không gian chung và thoáng đãng. Hai bên là những tòa nhà cao tầng của hàng loạt các loại ngân hàng, khách sạn, siêu thị và quán café. Quán nào cũng to đẹp, máy lạnh chạy mát rượi. Rõ là một khu phố nhà giàu. Vì thế mà khu phố này còn được mệnh danh là Phố Wall của Sài Gòn.
Tôi đến quán café ở góc Hoa Sứ thì thấy NS Trần Mùi đã chờ sẵn. Thì ra ngày nào đi làm Trần Mùi cũng đi qua PXL để từ đó sang bên Trần Quang Khải quận 1. Thấy tôi tấm tắc khen sự sang trọng và đẹp đẽ của khu phố này, Trần Mùi nói rằng ở đây chỉ cách khu Tân Định quận 1 có một cây cầu Trần Khánh Dư rất ngắn nên nhà đất ở đây có khi còn đắt hơn cả phía Tân Định dù một bên là Phú Nhuận còn một bên là quận 1.
Ngồi trong quán nhấm nháp café sáng nhìn qua cửa kính ngắm những  chùm hoa ô môi nở vàng tươi sáng rực cả con đường mà thấy đẹp lạ lùng.       
..............     

9 tháng 3, 2013

Bức xúc ta đăng lên Vietnamnet


Thứ 7, 9/3/2013, 12:36 GMT+7
o     
Bức xúc truyền hình trả tiền giá cao, chất lượng thấp
http://img.vietnamnet.vn/logo.gif- Sau bài viết phản ánh về nguy cơ độc quyền trên thị trường truyền hình trả tiền, độc giả VietNamNet đã gửi về rất nhiều ý kiến bức xúc trước việc các dịch vụ truyền hình trả tiền như VCTV, SCTV tùy tiện tăng phí thuê bao tháng lên quá cao, trong khi chất lượng lại không tăng theo tương xứng.


Nên tách biệt dịch vụ công ích và dịch vụ kinh doanh?


Độc giả Hà Tùng Sơn (Email:btvtungson@gmail.com) đưa ra quan điểm: “Ở đâu thì tôi không rõ chứ như ở Tp. Hồ Chí Minh thì SCTV, một đơn vị con của VTV đã thu lệ phí rất cao: 105.000 đồng/máy, mà tín hiệu xấu, nội dung không hấp dẫn, nhàm chán. Trong lúc đó thì HCTV của Đài TH Tp.HCM lại thu phí rất rẻ, chỉ 66.000 đồng/máy mà nội dung chương trình phong phú, tín hiệu đẹp. Không những thế, HCTV còn có chính sách xã hội rất ưu việt là miễn phí lắp đặt và thuê bao cho sinh viên nghèo và người lao động nghèo ở trọ trên địa bàn Tp. Vì thế mà từ cuối năm 2012 đến nay, nhiều khách hàng của SCTV đã chuyển sang dùng của HCTV. Ngay như nhà tôi ở TP.HCM, sau nhiều năm gắn với SCTV cuối cùng cũng đã phải cắt SCTV để chuyển sang dùng của HCTV. Theo tôi Nhà nước nên tách hẳn các đơn vị truyền hình cáp ra khỏi các đài truyền hình để tạo sự công bằng và tránh nhập nhèm giữa dịch vụ công ích và dịch vụ kinh doanh, mà điển hình là VTV.

H.P. (tổng hợp)
P/S: Cho cái thằng SCTV nó chết lâm sàng luôn đi. Chi tiết http://vietnamnet.vn/vn/cong-nghe-thong-tin-vien-thong/112100/buc-xuc-truyen-hinh-tra-tien-gia-cao--chat-luong-thap.html

5 tháng 3, 2013

Mẹ


              Chử Anh Đào kể
                                     
1.   HUYỀN THOẠI MẸ

Sông Hằng linh thiêng của đất nước Ấn độ sử thi. Nó là con sông Mẹ vĩ đại có nhiều phép lạ. Một trong những phép diệu kì ấy là đến một ngày lễ trong năm, ai tắm ở dòng sông này sẽ được cải lão hoàn đồng, trẻ trung và ngời sáng.
    Có người mẹ sống cùng ba đứa con nhỏ trên núi cao, cách sông Hằng hàng tháng trời đi bộ, phải vượt qua vực thẳm, đèo cao, sa mạc cháy bỏng và thú dữ rình rập… mới có thể tới được bến sông thiêng. Lễ hội năm ấy,  người mẹ già đã giấu các con để tìm đến sông Hằng. Sau khi tắm ở sông lên, nguyện ước thỉnh cầu của bà toại nguyện. Bà tươi tắn trở lại như thời son trẻ và đẹp rạng rỡ như một nữ thần. Bà lặn lội trở về quê, trong lòng tràn ngập nỗi vui sướng khi hình dung những đứa con sẽ reo mừng ra sao trước người mẹ trẻ.
    Nhưng về tới nhà thì đổ ập lên mẹ là nỗi buồn chán, thất vọng mênh mông. Những đứa con đã không nhận ra bà hoặc chúng cố tình làm ngơ người mẹ trong vóc dáng xa lạ. “ Không! Bà không phải là mẹ chúng tôi”- Chúng đồng thanh và cánh cửa tre rệu rã thân thuộc đóng sập lại trước mặt bà. Hiểu ra điều hệ trọng, ngay tức khắc, bà quyết định quay trở lại sông Hằng và cầu xin thần linh cho mình được trở lại hình hài cũ: một người già nua, đã héo úa với thời gian, năm tháng và với dòng máu bất chấp tất cả, chỉ còn  ấm nồng tình mẹ.
    Thần linh đã chiều theo ý con người.
    Và cũng từ đó đến nay, sông Hằng không làm ai trẻ lại nữa!

2.   TRÁI TIM NGƯỜI MẸ

Chàng trai thề thốt với cô gái rằng sẵn sàng hiến dâng những gì quí
 báu  cho tình yêu của mình.
          Cô gái nói: Món quà mà nàng yêu thích nhất là trái tim người đã sinh ra người mình yêu dấu.
          Chàng trai chạy về nhà. Người mẹ mỉm cười âu yếm và không một giây lưỡng lự, Người móc trái tim mình ra: “ Con ơi, cầm lấy!”
          Đứa con trai si cuồng cầm trái tim mẹ chạy đến chỗ người yêu. Vì vội vàng, trong đêm tối, nó vấp ngã. Trái tim văng ra khỏi tay cầm.
          Trong đám cỏ gai góc, bị đâm cào ứa máu, trái tim mẹ sáng bừng lên và hỏi: “ Con ơi, con ngã có đau không?”

                                                                   PK 5.3.13
                                                                        C.A.Đ
         

Mẫu tử


          Chử Anh Đào
                                      
          Thằng bé mặt cắt không còn hạt máu, toàn thân run như dẽ. Một tay nằm gon lỏn trong tay như gọng kìm sắt của người bảo vệ; tay kia còn khư khư cầm cái trực thăng nhựa nháp nháy đèn xanh đèn đỏ và rền rĩ tiếng động cơ chạy bằng một cái pin tiểu là tang chứng vật chứng của hành động ăn trộm đồ chơi ở quầy điện tử trong siêu thị. Cái cặp sách trên vai nó trĩu nặng như tảng đá đeo sệ xuống  tới ngang khuỷu chân. Ngực áo thêu bảng tên: Quách văn Y- Lớp 3A1- Trường tiểu học N. Những kẻ hiếu kì lập tức làm thành vòng trong vòng ngoài xung quanh nó. Người bảo vệ gầm lên quá mức cần thiết- tiếng gầm của kẻ ra oai muốn vượt qua thân phận của mình:
          - Nhà ở đâu? Ba mẹ tên là gì?
          Im lặng. Thằng bé cúi gằm mặt, di di mũi giày xuống nền gạch.
          - Cô giáo chủ nhiệm tên là gì?
          Vẫn im lặng.
          - Không nói tao sẽ gọi công an.
          Nó òa khóc nức nở. Trong đầu nó thoáng nghĩ: nếu nó nói tên mẹ, về nhà sẽ bị đòn; nói tên cô chủ nhiệm sẽ bị đuổi học; còn công an thì thực sự là nỗi kinh hoàng. Nó biết vậy qua bé K hàng xóm. K là đứa trẻ hay khóc nhè. Mỗi lần như vậy, bà nội nó đem đủ mọi thứ ra dọa: cọp, beo, rắn rít, chồn cáo, ma cà rồng…Nó vẫn không nín. Chỉ khi nghe tới “ ông công an” thì K im bặt. Thường xem Tivi, nó thấy bao tên trộm cướp to cao, kính đen, râu quai nón dữ dằn còn bị công an quật ngã nữa là…Trời đất như sụp xuống quanh nó. Đúng lúc ấy có tiếng một phụ nữ:
          - Tôi là mẹ cháu Y. Tôi xin lỗi và xin trả tiền món đồ chơi này.
          Rồi người đó đặt tay lên vai nó:
          - Sao con lỡ dại làm vậy? Mau xin lỗi chú đi rồi mẹ con ta về nhà.
          Ra khỏi cửa hàng, khi chỉ còn hai người, người phụ nữ đó đỡ nó lên cái xe máy Tàu rồi hỏi:
          - Nhà cháu ở đâu để cô đưa về?
          - Ở gần đây thôi ạ. Số 48, hẻm 5, đường P. Mà sao cô lại thương và cứu cháu?
          Người phụ nữ nhoẻn nụ cười hiền hậu, quay lại xoa đầu nó, không nói gì.       
                                                +
          Ba mươi hai năm sau, trong đám tang của bà cụ D đường T.S, giữa hàng trăm vòng hoa có vòng hoa mang dòng chữ “ kính viếng hương hồn mẹ” của một trung úy phi công đang ở một phương trời xa xôi gửi về./.

4 tháng 3, 2013

Giản dị địa danh Sài Gòn 2

Nhớ hồi mới vô Sài Gòn, một ông bạn đồng nghiệp có nhà ở Gò Vấp hẹn tôi lên chơi. Lớ ngớ thế nào tôi lại đi lạc vô đường Hồng Hà bên cạnh sân bay Tân Sơn Nhất thế là mất luôn phương hướng. Gọi điện thoại xác định lại đường bạn bảo: mày tạt sang đường Bạch Đằng rồi nối vô Nguyễn Thái Sơn, đến ngã ba Chú Ía thì tìm đến Ngã năm Chuồng Chó, đến đó gọi lại tao chỉ tiếp (Chuyến đi chơi đó tôi phải chi mất 12 cú điện thoại mới tới được nhà bạn ở mãi miệt Gò Vấp nơi có con ngõ nhỏ với rặng tre làng còn quê hương hơn cả ngoài quê hương tôi).  
Mà ối trời, địa với chả danh, nghe phát khiếp. Thế nào mà lại là Chú Ía nhỉ. Nhỡ có thằng mất dạy nào nó sửa cái dấu sắc thành dấu hỏi thì có bỏ mẹ không. Rồi lại Chuồng Chó nữa. Tuy nhiên phải nói rằng những cái tên như thế rất kích thích trí tò mò của tôi, buộc tôi phải tìm cho ra ngọn nguồn lạch cơn mặc dù tôi không hề muốn trở thành nhà Việt Nam Cộng Hòa học hay Sài Gòn học gì gì đó như tay đại biểu quốc hội Hoàng Hữu Phước mà thực ra là một tay nghị vô Phước điên điên khùng khùng kia.
Tôi theo lời bạn chạy miết dọc Nguyễn Thái Sơn thì gặp một cái ngã năm với ba con đường châu vô Nguyễn Thái Sơn – Nguyễn Kiệm, Hoàng Minh Giám. Từ đây đã là đất Gò Vấp, là ranh giới giữa 3 quận Phú Nhuận, Tân Binh và Gò Vấp. Đó chính là ngã ba Chú Ía nhưng thực ra bây giờ đã là một ngã 5 vĩ đại, là đầu mối của con đường vành đai lớn nhất Thành phố là đường Phạm Văn Đồng. Vì thế mà nay gọi là vòng xoay Phạm Văn Đồng. Nhưng còn vì sao gọi là Ngã 3 Chú Ía thì chịu. Về nhà lên mạng lục tìm thì thấy có bài viết của một nhà giáo thời Việt Nam Cộng Hòa tên là Võ Duy Khiết khi viết về Gia Định xưa  nói rằng đó là tên của một thương nhân người Tàu có mở một tiệm buôn bán lớn ở ngay đó nên dân tình lấy tên ông chủ tiệm làm luôn tên gọi của cái ngã ba cho tiện. Vì thế mà có Ngã 3 Chú Ía.
Từ cái ngày đó cũng không ngờ là nay tôi lại hay qua lại cái ngã ba mà thực ra là ngã năm có cái tên rất ấn tượng và dễ nhớ ấy bởi từ cơ sở 1 của trường tôi ở Phú Nhuận lên cơ sở 2 ở quận 12 không thể không đi qua đó. 
Rồi từ cái ngã ba mang tên Chú Ía này di theo đường Nguyễn Thái Sơn, gặp Phạm Ngũ Lão rẽ trái sẽ gặp một ngã 5 mang tên Chuồng Chó. Đó là sự châu tuần của các con đường Phạm Ngũ Lão, Nguyễn Văn Nghi, Nguyễn Oanh, Quang Trung và Nguyễn Kiệm. Có lẽ trong đời học chính tả của mình tôi không nghĩ có ngày lại phải viết hoa hai chữ Chuồng Chó một cách trân trọng và gần gũi như lúc này.
Còn vì sao lại gọi là ngã năm Chuồng Chó thì đơn giản hơn nhiều. Chả là thời Việt Nam Cộng hòa, quân đội Sài Gòn từ năm 1966 đã lập ở nơi đây một trại huấn luyện chó nghiệp vụ với qui mô lớn cho quân đội gọi là quân khuyển (khác với huấn luyện chó nghiệp vụ cho cảnh sát gọi là cảnh khuyển) để cung cấp chó nghiệp vụ cho các đơn vị quân đội đóng khắp miền Nam. Dân Gia Định xưa không gọi là trại chó mà gọi giản dị là chuồng chó. Và dĩ nhiên chỗ cái ngã năm có cái chuồng chó vĩ đại đó được gọi luôn là ngã năm Chuồng Chó.
Tuy nhiên, theo thời gian, cái Ngã năm Chuồng Có ấy bây giờ đã là một ngã 6 nên nó còn đươc gọi là Ngã 6 Gò Vấp. Theo lời ông bạn vong niên của tôi nguyên là luật sư tòa thượng thẩm Sài Gòn mà tôi đã viết trong bài Chuyện vãn ngày vãn chuyện (ở đây)  thì thời trước năm 75, ngã năm Chuồng Chó nổi tiếng là nơi phá nát những đời trai, từ trai lính tráng đến trai sinh viên. Bởi khu trại chó cũng là nơi đóng trại lính nên đĩ điếm tụ họp về đây hoạt động rôm rả ì xèo quanh năm với giá rẻ bất ngờ, rẻ đến mức không chỉ lính tráng cộng hòa mà bọn trai tân là sinh viên các trường đại học ở Sài Gòn thời đó nghèo kiết xác chỉ biết gặm bánh mì với trà đá cũng đủ tiền lên đây kiếm một vài dù cho biết mùi đời.  Vì thế thời trước mà nhắc đến ngã năm Chuồng Chó là nhắc đến một ổ tệ nạn của xã hội Sài Gòn. Nay thì đã khác xưa rất nhiều. Đó là một ngã 6 sầm uất với cửa hàng siêu thị sáng rực và người xe qua lại như nước. 
Tại dọc vỉa hè con đường một chiều Nguyễn Kiệm cũng là nơi nổi tiếng với các mặt hàng lạc xoong rất phong phú từ cái nịt, cái bóp da chỉ dăm ba chục ngàn đến cả những mẹt điện thoại di động, iphone, ipad đủ kiểu thật rởm trên đời. Có lần tôi la cà ở đấy và đã mua được một cái la bàn của lính Mĩ sử dụng từ trước 1975 còn nguyên zin Made in USA với giá chỉ tám chục ngàn đồng.
Tuy vậy cái tên Ngã 5 Chuồng Chó thì đã thành bất tử trong trí nhớ của người Sài Gòn dù trên văn bản giấy tờ vẫn được gọi khác đi là ngã sáu Gò Vấp. 




  Cái la bàn Made In USA mua 80.000 đồng  tại ngã năm Chuồng Chó. 
Khi tôi hỏi  -Giá bao nhiêu? Anh bán hàng nói 120.000. Hỏi nữa: -8 chục bán không? 
 -OK, chú lấy đi. Thế đấy, chỉ với 2 câu trao đi đổi lại ngắn gọn tôi đã có được một 
đồ vật thích thú trong tay. 



       

   .  ...(còn biên tiếp)     

2 tháng 3, 2013

Giản dị địa danh Sài Gòn 1


Hôm Tết xem thời sự VTV thấy PTV Minh Khuê khi đọc đến tin Tp.HCM khởi công xây dựng cầu vượt Lăng Cha Cả trên đường Cộng Hòa (khá gần nhà tôi và ngày nào đi làm tôi cũng qua lại vòng xoay này), chị PTV dày dạn kinh nghiệm này đã rất ngắc ngứ khi phát âm mấy âm tiết Lăng – Cha – Cả.  Tôi nghe mà rất thông cảm bởi dân Hà Nội cũng như dân Bắc nói chung thường quen với những địa danh chữ nghĩa sang trọng chứa đầy ý nghĩa sâu xa, trong lúc ở miền Nam mà nhất là Sài Gòn, các địa danh rất đời thường và giản dị.
Chả thế mà mới hôm Tết đây thôi, một nhóm bạn học của tôi tụ tập ăn Tết ở nhà một anh bạn thân ở Đại học Vinh đã chuyền tay nhau điện thoại thăm hỏi tôi. Câu đầu tiên tôi nghe được là: Chào ông bạn ở Bà Quẹo. Chả là nhà tôi ở Bà Quẹo, tên của một trong 5 bà vợ nổi tiếng của ông Lãnh binh Thăng mà có lần tôi đã viết trong bài Sài Gòn lắm bà (ở đây). Tôi biết là các bạn tôi ở ngoài Bắc nói với tôi thế chẳng phải là coi thường gì tôi vì tôi sống ở một nơi có tên gọi chẳng có vẻ chữ nghĩa gì mà chỉ là vì họ rất khoái với những địa danh nghe lạ tai và ngồ ngộ như thế.
Sài Gòn trước 1975 từng được mệnh danh là Hòn ngọc viễn đông, một thành phố hiện đại và lớn nhất Việt Nam, nổi tiếng trên thế giới với vẻ đẹp lộng lẫy sừng sững bên bờ biển Đông. Nhưng Sài Gòn cũng là thành phố có những địa danh vô cùng chân chất rất hợp với tính cách của người Sài Gòn – Gia Định xưa nay mà mỗi khi nghe đến ta thấy vô cùng dễ mến và gần gũi, tịnh không có một chút xa lạ nào.
Trở lại với địa danh của vòng xoay Lăng Cha Cả ở trên, có lẽ ai đến Sài Gòn cũng ít nhất có một lần đi qua vì nó nằm ngay trên cửa ngõ của sân bay Tân Sơn Nhất, từ sân bay TSN ra không thể không đi qua Lăng Cha Cả; nhưng hẳn không phải ai cũng biết vì sao vòng xoay này có cái tên đó và nghĩa của nó là gì.
Lăng Cha Cả chính nơi có ngôi mộ của vị giám mục người Pháp tên gọi là Bá Đa Lộc,  tục vẫn gọi là "Cha Cả", tức Pierre Joseph Georges Pigneau de Béhaine. Vị Giám mục này mất năm 1799  trong trận đánh trên sông Thị Nại ở thành Qui Nhơn, Bình Định.   Vua Gia Long lúc ấy rất trọng vọng ông nên đã đưa về Sài Gòn an táng ở chỗ có vòng xoay ngày nay. Từ vòng xoay mang tên Lăng Cha Cả, đi xuyên qua công viên Hoàng Văn Thụ rẽ trái là vào sân bay Tân Sơn Nhất, đi thêm chút nữa là tới trụ sở cũ của Bộ Tổng tham mưu quân đội Việt Nam Cộng Hòa nay là Bộ tư lệnh quân khu 7, rẽ phải theo đường Nguyễn Văn Trỗi là thẳng về dinh Độc Lập. 
Khu lăng mộ của Cha Cả là một di tích lịch sử xuyên suốt các chế độ từ thời phong kiến nhà Nguyễn sang thời Việt Nam Cộng Hòa. Tuy nhiên đến tận năm 1980 thì bị chính quyền hiện tại giải tỏa, san bằng. Di hài của Giám mục Bá Đa Lộc được hỏa táng và tro cốt giao lại cho tổng lãnh sự Pháp đưa về quê ông ở Pháp.  Chỉ còn lại cái bùng binh mang tên ông.


  Vòng xoay Lăng Cha Cả  (ảnh từ internet)
 (còn tiếp)