Rượu sim Thọ Xuân

Sáng đang túc tắc trên đường CMT8 thì Lê Quang Phương gọi: Mi đến ngay số nhà… Hoàng Hoa Thám phường 2 Tân Bình lấy rượu sim về uống nhé. Tao gửi theo xe đò vô cho mi với thằng Ngọc 30 kí sim đấy.

Tôi có nghe nhầm không đấy. 30 kí.

Phương ở Thọ Xuân, Thanh Hóa nơi có rất nhiều sim ngon và nổi tiếng về rượu sim. Sim Phú Quốc ồn ào thế thôi chứ phải gọi sim Thọ Xuân bằng cụ cả về số lượng lẫn chất lượng. Uống một mình chắc cũng thấy cực thân nên năm nào nó cũng gửi vô cho tôi với Quang Ngọc vài thẩu. Năm ngoái thằng Ngọc cũng đã phải phi lên bến xe Ngã Tư Ga mang về 3 thẩu. Năm nay là 6 thẩu với 30 kí.

Huống chi LQP lại đang kinh doanh cây sim rừng. Hắn bỏ tiền ra thuê công nhân đào sim hoang dại mọc khắp rừng Lam Kinh chất lên xe chở đi bán cho mấy tay có biệt thự, trang trại trong Nam ngoài Bắc kiếm bộn tiền. Là tôi biết thế chứ hắn cũng không khai vì thằng ni làm ăn trốn thuế.

Chiều 5 giờ tan trường. Tôi ghé địa chỉ nhà xe đò ở Hoàng Hoa Thám thì thấy chất ở góc nhà 6 thẩu rượu sim mới ủ đường thẩu nào thẩu nấy to như cột nhà cái.

Nó dặn tôi đậy thật kín cất vô chỗ tối và mát khoảng 30 ngày, sau đó cho vô tủ lạnh lên men là chúng mày uống nhức răng luôn. Đi đâu về rót ra li, đập đá vụn vô uống đúng nhức răng thiệt.

Và tôi uống cả năm nay chưa hết 1 thẩu. Khộ.

Nhà báo lính C20

Nguyễn Quang Ngọc

Tết năm 2018 khi đang chu du giữa những cánh rừng cao su Bình Phước, tôi bắt gặp tờ báo Tết Nông nghiệp Việt Nam. Với người làm nghề báo thì những tờ báo Tết dù là của báo nào cũng phải rất đáng trân trọng và rất đáng đọc bởi đó là cái đinh của tờ báo sau cả một năm họ lao động vất vả. Tôi lật ngay tờ báo và đập vào mắt tôi là phóng sự viết về phân bón Đầu Trâu và các sản phẩm phân bón khác của Công ty phân bón Bình Điền. Một bài báo nói về phân bón và những người làm ra sản phẩm phân bón Bình Điền nhưng đọc lại rất hấp dẫn.

Ấn tượng khi đọc là phóng sự phân bón báo Tết này viết về phân bón nhưng lại là nói về con người, từ ông Tổng giám đốc Cty Bình Điền cho đến những người công nhân trực tiếp sản xuất ra sản phẩm. Họ kinh doanh vì lợi nhuận nhưng cao hơn cả lợi nhuận là trách nhiệm trước một nền nông nghiệp Việt Nam xanh và sạch. Đọc không thấy mùi tiền trong đó.

Tác giả phóng sự trên là Nguyễn Quang Ngọc, một CCB của C20. Thảo nào...

Trong hàng trăm CCB của C20 F341 trở về với đời thường, Quang Ngọc là một trong ba nhà báo chuyên nghiệp (cùng với Phạm Thanh Tùng và HTS).

Còn nhớ hồi tháng 12 năm 1990, tôi khi đó đang phụ trách mảng công tác biên tập chương trình của Đài PTTH Bình Định được giao nhiệm vụ tham dự Liên hoan Truyền hình toàn quốc tại TP. Cần Thơ. Tại đó tôi đã rất ngạc nhiên khi gặp Nguyễn Quang Ngọc đang là phóng viên của Đài PTTH Đồng Tháp mang phim đến dự thi. Sau những phút tay bắt mặt mừng, tôi và Ngọc cùng ngồi xem ở tiểu ban chương trình phim thiếu nhi. Hôm đó Ban giám khảo cho chiếu phim tài liệu mang tên Em vẽ quê mình của Ngọc. Phim chiếu xong cả hội trường vỗ tay. Ngồi cạnh tôi là nữ nhà báo Minh Nguyệt, một tay làm phim thiếu nhi kiệt xuất của VTV quay sang nói: Phim này dứt khoát vàng. Quả nhiên mấy hôm sau, trong đêm bế mạc Liên hoan và trao giải, Ngọc khủng khẳng lên sân khấu nhận Huy chương vàng cho phim Em vẽ quê mình.

Tốt nghiệp khoa sinh sau mấy năm rời C20, Nguyễn Quang Ngọc về dạy ở CĐSP Đồng Tháp nhưng máu xê dịch và ham mê viết lách đã đưa Ngọc đến với nghề làm báo chuyên nghiệp tại Đài PTTH Đồng Tháp. Sau mấy năm lại xê dịch tiếp, Ngọc chuyển lên TP. Hồ Chí Minh làm phóng viên cho báo Nông Nghiệp Việt Nam. Học khoa sinh ra làm báo nghe có vẻ trái khoáy nhưng học khoa sinh làm báo nông nghiệp thì rất có lí.

Những kiến thức về sinh vật học trong nhiều năm dạy học đã nhanh chóng đưa Ngọc thành một cây bút có số má của tờ NNVN, nhất là ở mảng phóng sự. Nhiều bài phóng sự của Nguyễn Quang Ngọc trên tờ NNVN đã được các giảng viên báo chí lấy làm tư liệu minh họa để dạy cho sinh viên các khoa báo chí về cách viết phóng sự, một thể loại không dễ viết và chỉ thành công với các cây bút lão luyện.

Làm báo Nông nghiệp VN, Nguyễn Quang Ngọc có cơ hội đi khắp nước. Nhiều lần Ngọc ra công tác Bình Định, chúng tôi lại ngồi với nhau để nhắc về những kỉ niệm ở C20, ở ĐHSP Vinh, những nơi mà chúng tôi đã quăng lại không ít mồ hôi và nước mắt của cả một thời trai trẻ. Rồi Ngọc về hưu khi đang ngồi trên ghế giám đốc TTQC chi nhánh Sài Gòn của NNVN.

Bây giờ sau những năm tháng lăn lộn với đời, với nghề làm báo, dù đã về hưu nhưng Nguyễn Quang Ngọc vẫn không chịu lão giả an chi mà vẫn ham mê rong ruổi đó đây ngang dọc đất nước, vẫn ham mê viết lách như thời trai trẻ. Cái máu lính trinh sát C20 vẫn không ngừng chảy trong con người Ngọc.

 Vợ chồng Nguyễn Quang Ngọc và Hoàng Tấn Quả về thăm đồng bào Hà Tran, 1/2020.

Phạm Thanh Tùng

Trong số những CCB C20 nói chung và những CCB C20 làm báo nói riêng, Phạm Thanh Tùng là người sôi nổi hơn cả. Cái sôi nổi ấy có lẽ bắt nguồn từ hàng chục năm Tùng làm ở một tờ báo có cái tên rất trẻ và dành cho những người trẻ của đất nước, báo Tiền Phong.

Xuất ngũ trở về trường cũ, Phạm Thanh Tùng tốt nghiệp khoa văn khóa 15 ĐHSP Vinh. Sau mấy năm làm nghề dạy học, máu viết lách và làm báo trỗi dậy, Tùng chuyển sang làm phóng viên cho tờ Tiền Phong, văn phòng đại diện tại miền Trung. Bút danh Thanh Tùng của tờ Tiền Phong nổi lên không phải vì cái chức Trưởng Văn phòng đại diện Tùng nhiều năm đảm nhiệm sau đó mà là do những bài phóng sự điều tra về những mảng tối nhiều tiêu cực trong xã hội, về những con sâu trong đội ngũ cán bộ công chức nhà nước, kể cả từ những kẻ mang danh trí thức ở các trường đại học. Dưới ngòi bút của Phạm Thanh Tùng, chẳng e ngại một ai.

Đã là dân làm báo ai mà chẳng có máu xê dịch. Phạm Thanh Tùng không là ngoại lệ. Từ những làng quê hẻo lánh đến các event hoành tráng như Liên hoan gặp gỡ hữu nghị thanh niên Việt – Trung luân phiên biên giới hai nước, cho đến Đại hội Đoàn toàn quốc, các hội thảo du lịch... đều được Tùng để lại dấu ấn qua nhiều phóng sự tường thuật và những phân tích mang tính luận đề sâu sắc.

Chả thế mà đồng nghiệp các tỉnh mỗi lần thấy Phạm Thanh Tùng xuất hiện là lại hỏi: Đang có vụ gì ở đây à.

Có hôm tôi đang làm việc ở đài, mấy chú cảnh sát ở bốt trực cổng gọi lên: Có chú Thanh Tùng báo Tiền Phong muốn gặp chú ạ. Tôi xuống dẫn Tùng lên. Phòng làm việc của tôi ở đài hồi ấy rất rộng với nhiều thiết bị nhưng chỉ có một cái bàn. Tùng chỉ kịp nói mi cho tau mượn cái bàn rồi mở laptop ngồi say sưa gõ. Chắc là có một cái gì đó đang rất nóng.

Tôi lại bộ xa lông pha ấm trà ngồi uống một mình và ngắm nhìn thằng bạn đồng nghiệp làm việc. Nhìn Tùng lia lịa mổ máy tính tôi nhớ về những năm tháng chúng tôi cùng là đồng đội ở C20, cùng lăn lộn ở thao trường Hà Tran, Lệ Thủy trước khi đi B. Những ngày gian khổ và hi sinh ấy chúng tôi dù có giỏi trí tưởng tượng đến đâu cũng không thể nghĩ ra được có cái ngày chúng tôi cùng làm báo như hôm nay.

Tuy vậy không phải lần nào từ Đà Nẵng vô công tác Bình Định hay đến đâu đó của Phạm Thanh Tùng cũng đều có “chuyện”. Nhiều lần Tùng đi chỉ để đi mà không viết lách gì cả. Đi với nhà báo có lúc chỉ để đơn thuần là đi. Chính tôi cũng có những chuyến đi như thế. Có khi tôi gọi là đi công tác ra Hà Nội suốt mấy ngày mà không “tác” gì cả, chỉ để ngắm nghía phố phường, bù khú với vài ông bạn xong rồi lại bay về.

Có lần Phạm Thanh Tùng xuất hiện ở đài, tôi đóng cửa phòng rồi hai thằng đi chơi suốt một ngày qua bên Thị Nại, Nhơn Hội, Nhơn Lý, An Nhơn... ngó nghiêng mấy cái tháp Chàm rêu phong cổ kính rồi về. Những lúc hiếm hoi như thế ai nói nghề báo là vất vả.

Là nhà báo, Phạm Thanh Tùng còn là một nhà Huế học. Là dân gốc Huế và gần suốt cuộc đời sống ở Huế, những đặc trưng của vùng đất và con người xứ Huế tan chảy trong máu thịt Tùng. Từ chuyện chơi đến chuyện ăn (mà chữ nghĩa gọi là du lịch và ẩm thực) qua ngòi bút của Tùng đều được nâng lên tầm nghệ thuật. Chả thế mà Phạm Thanh Tùng đã cho ra đời gần chục đầu sách từ Chuyện trò lai rai xứ Huế đến Nghệ thuật ẩm thực Huế. Ai chưa có dịp đến Huế hoặc đến Huế mà chưa hiểu hết về Huế, đọc sách của Tùng sẽ hiểu hết.

Nay thì Phạm Thanh Tùng đã nghỉ hưu nhưng cái máu viết lách, làm sách in báo của Tùng vẫn không nghỉ. Không chỉ làm báo, Tùng còn là nhà tổ chức và khởi xướng các hoạt động và sự kiện. Tôi có thể khẳng định rằng không có Phạm Thanh Tùng không có các cuộc hội ngộ của những CCB từng là lính trinh sát C20 F341, không có gặp gỡ Hà Tran – Đồng Hới, không có hội ngộ về lại Sư đoàn ở Thanh Hóa, không có luôn cả BLL CCB C20 F341. Và càng không có sự ra đời của bộ 3 sách hồi kí Từ dòng Kiến Giang đến Dinh Độc Lập hoành tráng và nhiều ý nghĩa như thế.

Phạm Thanh Tùng từ Huế vào Đà Nẵng thăm anh Lê Minh Hiếu nguyên C trưởng C20, 1/2020

HTS

(Mùng 3 Tết Canh Tý 2020, khai bút đầu xuân)

Phụ nữ và Samartphone

Họp lớp 12A K2 tôi và Nguyễn Trung Ngọc đăng kí với Lê Văn Ngọ ở chung phòng để được tâm sự với nhau cho đã nhưng người tính không bằng trời tính, ăn cơm chiều xong thì thầy Chu Học Hiệu muốn về nhà ở Vinh, thế là hắn phải chở thầy về rồi ở lại luôn Vinh ngủ với vợ. Cái số hắn thế, xa hơi vợ không ngủ được. Thế là tôi phải ngủ một mình.

1/ Tối nằm một mình buồn nên 8h tôi sang phòng thầy Đặng Ngọc Lệ chơi, vừa đi qua phòng cái Thanh và Xuân nhác thấy bóng tôi chúng nó la lên ơi ới: HTS vào đây bọn tớ nhờ tí. Mình thì có gì để hai mụ này nhờ nhỉ. Sao 48 năm trước khi còn ở Quỳnh Thạch với Lăng Thành thì không nhờ, bây giờ còn lại một vòi nước trong lại nhờ.

Tôi bước vào: Gì đới. Mụ Phạm Thanh chìa ra cái Samsung: Đt của tớ sao màn hình nó cứ đen thui thui, bấm kiểu gì cũng không lên. Thôi chết tôi rồi. Trong giới đàn ông tôi là thằng mù IT nhất, đặc biệt là với ba cái vụ smartphone này. Ở trường đt của tôi có sự cố gì lại mang lên nhờ mấy chú phòng CNTT chỉ cho, vậy mà bây giờ chúng nó lại nhờ đúng chỗ tôi yếu nhất.
Cầm lên săm soi tôi chợt nghĩ ra cách tắt máy rồi reset lại may ra. Chiêu này thế mà có hiệu quả. Cái Thanh khâm phục lắm: Tớ nhờ bao nhiêu người mà bó tay hết, ông thế mà khá. Chuyện, tớ mà lị.

Về phòng tôi kềnh ra giường đang thiu thiu thì 11h30 chuông đt réo vang, giọng bà Xuân: Ông ngủ chưa. Sắp. Đt cái Thanh lại bị gì rồi, ông sang giúp nó cái. Gì vậy trời.

Thấy tôi qua cái Thanh lại chìa con Samsung ra: Facebook với Zalo nó không hiện lên ông ạ, mà 2 cái đó thì tôi lại rất cần. Tôi cầm lên xoay xoay: sao bà không làm theo cách của tôi hồi nãy, tắt đi reset lại. Dưng mà tớ không biết tắt mở chỗ nào, tôi chưa lần nào tắt mở nó. Ôi trời. Tôi chỉ vào cái nút bên hông: Đây nhá, bấm rồi giữ thật lâu nó sẽ tắt, rồi lại bấm và giữ thật lâu nó lại mở. Đại khái tắt đâu mở đấy, cũng như vào ở đâu thì ra ở đấy. Chiêu tắt – reset ấy lại hiệu quả. Tôi nói với cái Thanh: Hay bà qua phòng tôi ngủ, còn dư một giường, cứ 5 phút tôi lại sửa cho bà một lần. Cái Xuân nghe thế khoái lắm: Hay đấy, Thanh đi luôn đi.

2/ Chưa kịp về thì Trần Ngọc Thịnh ở đâu chạy vào chìa ra cái ipad 7 inch: Ông giúp tôi với. Nó bị sao ấy tôi chụp hình nó không ăn nữa ông ạ, chụp xong nó cứ hiện lên dòng tiếng Anh gì đấy mà ảnh thì không thấy đâu. Tôi cầm lên xem. Ôi giời. Bà chụp búa xua làm cho thẻ nhớ đầy ăm ắp, bây giờ bà phải xóa bớt đi thì lại chụp được bình thường thôi. Bà Thịnh bấm bấm xóa xóa một hồi thì đâu lại vào đấy. Chụp cái ăn ngay.

May quá. Thỉnh thoảng tôi lại thông minh đột xuất như thế đấy.

3/ Bà Lê Hiệu quê QB cùng nhóm SG với tôi cũng có cái smartphone đắt tiền, màn hình to như cả bàn tay, đi đâu cũng thấy chụp chụp đăng đăng lên facebook. Vậy mà ngày cuối cùng cho đến cả khi lên máy bay về lại SG không thấy hắn sờ chút nào đến đt để coi lại mấy cái hình tôi đã chia sẻ. Hỏi đt bạn đâu rồi. Hắn tủm tỉm: Tối qua tớ bấm nhầm vào nút đăng xuất giờ không biết đằng mô đăng nhập lại, phải mang về SG đưa ông Vui nhập. Tớ mần chi cũng phải có ông Vui (chồng hắn) mới xong. Chớ mụ không có pass à. Hắn ngạc nhiên: Pass là cái chi vậy có khi tôi để ở nhà rồi. Ôi trời.

4/ Trần Thị Nhạn cũng quê QB có lẽ là tên thích chụp hình và quay phim nhất của lớp 12a K2. ỉ thế có thằng con làm BS trang bị cho cái smartphone nên ngồi đâu đi đâu đến đâu cũng thấy hắn quay quay chụp chụp. Chỉ có điều người ta quay chụp thì đẹp long lanh còn mụ Nhạn chụp quay thì mờ mờ ảo ảo như ma ám thế mà chụp quay được cái gì cũng đưa hết lên phây với niềm vui của một công dân thời đại 4 chấm không. Cái tối cả bọn với GS Lệ ngồi uống nước vỉa hè hắn giơ lên ngắm nghía rồi bấm cho tôi với thầy Lệ một kiểu ảnh nghe cái tách. Tối về thấy hắn đăng lên fây nhìn cứ như hai thầy trò tôi đang ở dưới địa ngục. Đã thế sáng hôm sau gặp ở phòng ăn hắn tí tởn chạy lại khoe: Thấy ảnh tớ chụp chưa, đăng rồi đấy. Chụp thế quá bằng ngang với khủng bố.

He he. Chỉ có thế mà quá đủ để tôi nhớ và yêu các bạn lớp 12A K2. Cái lớp đại học mà tôi đã từ biệt khi vừa học xong năm nhất để lên đường nhập ngũ.

 Người đầu tiên bên trái là Phạm Thanh, người đầu tiên bên phải là Hoàng Xuân. Người thứ 4 bên phải là Trần Nhạn.

 Phải sang: Thầy Dang Ngoc Le, Ngoc Thinh Tran, Le Hieu, HTS,Lâm Văn Kiều (Lê Văn Ngọ)

Tác phẩm của Trần Nhạn chụp tôi và thầy Đặng Ngọc Lệ.

Tôi và Nguyễn Trung Ngọc trên đường ra biển tắm bị đám chụp hình này bắt cóc chụp cùng cho độc đáo

Trời. Chu Văn Sơn đã đi rồi

Vào một buổi tối, tôi đang lướt mạng đọc linh tinh bỗng thấy có tin nhắn qua facebook của Chu Văn Sơn. Sơn gửi cho tôi một bức kí họa anh vẽ về một cây bàng đã trút sạch lá, hỏi tôi: Anh HTS có biết cây bàng này em vẽ ở đâu không. Tôi đoán ra ngay: Ở góc nhà trống khu tu viện, từ trên lầu 3 nhìn xuống. Chu Sơn bác tài thế, đã mấy chục năm rồi… 

Đó là buổi tối ngày 18/11/2018. Khi chúng tôi ở hai đầu đất nước.
Rồi hai anh em nói chuyện qua lại với nhau về những kỉ niệm ngày chúng tôi còn dạy ở khoa văn ĐHSP Quy Nhơn những năm đầu 1980. Tôi ở Vinh vô, Chu Sơn ở Hà Nội vào. 
Năm 1985 khi vợ tôi sắp sinh con gái đầu thì Chu Sơn có chuyến đi Hà Nội. Vợ tôi gửi mua mấy thứ lặt vặt nhưng tính Sơn chu đáo nên khi về mua còn nhiều hơn cả những thứ đã gửi: Khăn tắm, xà phòng giặt, xà phòng thơm... do Hà Nội sản xuất. Những nhu yếu phẩm hiếm hoi thời bao cấp. Đến nay mỗi khi nhắc đến Chu Sơn vợ tôi vẫn kể lại chuyện đó. 
Khi đã mỗi người một nơi, Sơn ra Hà Nội, tôi vô Sài Gòn, có cơ hội chúng tôi vẫn gặp nhau. Có lần Sơn và Vân Anh cùng vào Sài Gòn dự hội thảo về Văn chương Tự lực văn đoàn, nghe Sơn gọi, tôi và Nguyễn Ngọc Quận cùng chạy xuống một nhà hàng nằm trên đường Nguyễn Trãi quận 5 gặp hai vợ chồng bạn. Chúng tôi đã có một chiều ăn cơm mới nói chuyện cũ và chuyện đời, chuyện nhân tình thế thái.
Sơn dặn khi nào ra Hà Nội, em sẽ đưa anh lên cái trang trại của em chơi, tha hồ uống rượu và nói chuyện văn chương.
Lời hẹn đó chưa thành hiện thực. 
Rồi Sơn đau bệnh hiểm nghèo, nằm viện cả năm nay. Hầu như bạn bè văn chương với nhau những ngày này mỗi lần gặp nhau đều thăm hỏi về bịnh tình và nhắc đến Chu Văn Sơn. Thương Chu Sơn thế. 
Hôm kia tôi ngồi café với Trần Kỳ Trung từ Hội An vô. Trung kể mới ra Hà Nội thăm Chu Văn Sơn. Sơn đang nằm thiêm thiếp trên giường bệnh thế mà khi thấy Trần Kỳ Trung bước vào, như có một sự hồi dương, Chu Sơn bỗng nhận ra Trần Kỳ Trung và kêu to lên: Kỳ Trung. Rồi Sơn nằm vật ra.
Chiều nay bỗng đọc tin Chu Văn Sơn đã ra đi qua dòng thông báo ngắn của Phạm Xuân Nguyên trên facebook:

Nguyen Pham Xuan cùng với Chu Văn Sơn
52 phút •

TIN BUỒN
Nhà giáo, tiến sĩ văn học Chu Văn Sơn, giảng viên khoa Ngữ Văn, Đại học Sư phạm Hà Nội, đã qua đời lúc 13h40, ngày 18/4/2019, tại Bệnh viện E (Hà Nội), hưởng dương 58 tuổi.
Tang lễ sẽ được thông báo sau.

Đọc xong chỉ biết buông ra một tiếng Trời.
Cầu mong bạn ra đi thanh thản. Chu Sơn ơi.

Trái qua: HTS và Nguyễn Ngọc Quận với vợ chồng Chu Sơn - Vân Anh tại nhà hàng Thanh Trà, Nguyễn Trãi, Q.5. Ngày 25/10/2012.

Bạn tôi ở đường F325

Nói luôn, đó chính là ông bạn Hoàng Tấn Quả có căn nhà ở trên con đường mang tên một sư đoàn, F325.

Trước khi mang tên F325, con đường vô danh này có một cái tên rất dân gian: Đường nhà máy rượu, vì nó nằm ngay bên hông nhà máy rượu Quảng Bình. Nếu đi từ phía Bắc vào, qua khỏi Lộc Đại, bạn sẽ gặp một cái ngã 3, QL 1A và đường nhà máy rượu. Đó là con đường chạy thẳng lên ga Thuận Lý, lên Cộn. Hồi trước nó là con đường đất đỏ và vô danh. Bây giờ thì nó là con đường nhựa hoành tráng và nhất là nó mang tên một sư đoàn.
Sau ngày xuất ngũ, mỗi lần về quê tôi thường đi trên con đường này để ghé thăm đồng đội Hoàng Tấn Quả. Tôi vẫn nhớ cái hồi tháng 12/1975 vừa chân ướt chân ráo rời C20 F341 ở Sài Gòn ra thì hắn đã lên Diêm Điền mời tôi dự đám cưới. Hắn lấy cô bạn học cùng lớp cấp 3 tên Hòa Hương, nghe nói bây giờ hình như hắn vẫn chung thủy với cô vợ đời đầu ấy. Nghĩ cũng lạ.
Thấy cái thiệp mời, tôi nhìn Quả ngạc nhiên: Tụi bay tảo hôn à. Rồi mượn luôn ba tôi cái sổ mua hàng theo tiêu chuẩn trung cao hạng C1 lên cửa hàng công nghệ phẩm trên Cộn mua 1 tút thuốc lá Điện Biên bao bạc làm quà mừng đám cưới vợ chồng hắn. Ngày ấy đám cưới chỉ có ăn bánh kẹo, uống nước chè, hút thuốc lá, vỗ tay, nghe hát mấy bài ca Trường Sơn lên đường ra trận rồi ... về.
Bây giờ giải phóng miền Nam bao nhiêu năm thì hắn có vợ bấy nhiêu năm và con gái đầu của hắn cũng bấy nhiêu tuổi. Thật dễ nhớ.
Quay lại chuyện con đường F325.
Có lẽ đi khắp nước VN này, và cũng có thể là đi khắp thế giới, chỉ có TP Đồng Hới là có con đường mang tên một sư đoàn.
F325 là sư đoàn chủ lực ra đời từ trong cuộc chiến tranh kháng Pháp từ năm 1951 trên đất Quảng Bình, vì thế mà nó còn được gọi là Đại đoàn Bình Trị Thiên. Một trong những vị tướng lừng danh của quân đội ta, Thiếu tướng Hoàng Đan, từng làm Tư lệnh Sư đoàn này. Hồi còn chiến tranh F325 đóng quân trên đất Quảng Bình, sau đó thì vào Nam chiến đấu trong đội hình Quân đoàn 2, cùng nhiều sư đoàn khác tham gia chiến dịch HCM, giải phóng Sài Gòn, chiếm Dinh Độc Lập.
Dù hiện nay F325 đóng quân ở miền Bắc nhưng người dân Quảng Bình vẫn rất nhớ về những năm tháng chiến tranh sư đoàn gắn bó với mảnh đất quê hương mình để từ đó hành quân vào Nam đánh giặc, nên đã lấy tên sư đoàn thân yêu này đặt tên cho con đường bên hông nhà máy rượu. Đó là một nghĩa cử đẹp, đầy tình nghĩa và lòng tri ân của chính quyền và nhân dân Quảng Bình.
Cách đây mấy năm, khi từ QL1 rẽ vào con đường nhà Hoàng Tấn Quả, thấy cái biển tên đường F325 tôi đã vô cùng ngạc nhiên và thích thú, lại thêm chút tự hào. Hóa ra mấy tay lãnh đạo QB cũng biết sống nghĩa tình và cũng có phông văn hóa đáng nể.
Từ đầu con đường này, bên phải, đi qua 13 căn nhà bạn sẽ thấy ngôi biệt thự mang số nhà 28 nằm lọt giữa vườn rau ao cá. Mát mẻ và xanh um. Nhà bạn tôi đấy. Cả nhà hắn đã đi lên tới CNCS lâu rồi. Trong lúc tôi và nhiều bạn bè khác vẫn đang mày mò trong thời kì quá độ lên CNXH tăm tối chưa có lối ra.
Cứ mỗi lần nhớ tên đường F325 của nhà Hoàng Tấn Quả, tôi lại ước giá mà ở trung tâm huyện Lệ Thủy nơi sư đoàn tôi từng đóng quân huấn luyện cả 2 năm trời với rất lắm nghĩa tình trước khi hành quân vào Nam chiến đấu cũng có một con đường mang tên F341.
Xa hơn nữa, tôi ước giá mà ở TP. HCM, nơi Sư đoàn 341 từng tham gia chiến đấu giải phóng Sài Gòn, chiếm Dinh Độc Lập, và đặc biệt là Sư đoàn duy nhất trong số hàng chục sư đoàn tham gia giải phóng Sài Gòn sau ngày 30 tháng Tư được Đại tướng Tổng Tư lệnh chọn làm sư đoàn quân quản thành phố cho đến ngày có chính quyền dân sự, cũng có một con đường mang tên F341.
Tôi thích con đường mang tên F325. Tôi thích cả bạn tôi vì hắn có căn nhà trên con đường đó.

Đường F325 ở TP. Đồng Hới

Gia đình Hoàng Tấn Quả đón bạn bè, đồng đội đến thăm nhà. 22/12/2018

Thương tiếc anh Huỳnh Hiến

Hôm qua buổi sáng vừa cùng với Lê Văn Ngọ sang Nhà Bè viếng Thầy Lê Hoài Nam thì đầu giờ chiều nhận được đt từ Quy Nhơn: Anh Huỳnh Hiến đã vừa mất lúc 12h30 trưa nay, 6/1/2019. Hưởng thọ 80t. Anh mới mất trưa nay, 18h tối nay mới thành phục mà 5h sáng mai đã di quan, sao anh sống ở đời thung thăng thế mà khi ra đi lại vội vàng thế. Anh Huỳnh Hiến.

Huỳnh Hiến là đồng nghiệp suốt 21 năm với tôi khi tôi làm việc ở Đài Truyền hình Quy Nhơn, sau này là Đài PTTH Bình Định. Anh là đạo diễn các chương trình sân khấu và các chương trình ca nhạc truyền thống của đài. Nhiều chương trình sân khấu và ca nhạc do anh đạo diễn, dàn dựng từng đạt giải HC vàng và bạc tại các Liên hoan truyền hình toàn quốc.

Anh tốt nghiệp ĐH Tổng hợp văn, ra trường làm PV Đài TNNV rồi giải phóng về quê làm ở Đài Truyền hình Quy Nhơn. Anh sỗng giữa cuộc đời đầy bon chen mà như đứng ở bên đời không hề màng danh lợi: Không chức tước, không đảng phái, chơi rất kén bạn.

Mỗi lần vào Sài Gòn thăm con, anh thường sang nhà tôi ngủ lại, anh em thức nói chuyện thâu đêm. Mỗi lần tôi có việc về Quy Nhơn đều ngủ lại nhà anh ở 155A Hai Bà Trưng và cũng thức thâu đêm nói chuyện.

Cũng anh Hiến hồi đọc mấy bài tôi viết trên blog sau khi đi họp lớp cấp 3 ở Đồng Hới và đại học ở Vinh về đã nói: Cuộc sống là thế chứ còn gì nữa nhỉ.
Tôi thấy đúng lắm.

Anh mất đi là tôi mất một người anh, người bạn tri âm.

Nhớ anh, tôi nhớ bài thơ rất hay của anh Mùa này trên Vĩnh Sơn đã được Vũ Trung phổ nhạc để thành một ca khúc nổi tiếng ở Bình Định.

Nhà báo - đạo diễn truyền hình Huỳnh Hiến, đầu tiên bên trái, cùng các đồng nghiệp ở đài BTV

Mùa này trên Vĩnh Sơn

                                                         Thân tặng anh Huỳnh Hiến

Cách đây 26 năm, vào tháng 12 năm 1984, người dân Bình Định được sống trong không khí náo nức của ngày khởi công công trình thủy điện Vĩnh Sơn, một công trình lớn mở đầu cho sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước trên quê hương Bình Định nói chung và của huyện miền núi giàu truyền thống cách mạng Vĩnh Thạnh nói riêng.

      Trong sự náo nức và hân hoan chào đón công trình thủy điện lớn của tỉnh nhà, trong âm vang tiếng mìn phá đá mở đường, trong ì ầm tiếng những đoàn xe đi giữa những con đường rừng mới mở, các văn nghệ sĩ  Bình Định đã có nhiều tác phẩm ngợi ca công trình mới.  Trong số đó nổi bật lên bài thơ Mùa này trên Vĩnh Sơn của tác giả Huỳnh Hiến. Một bài thơ giàu nhạc tính và từ ngữ biến tấu rất lãng mạn.

     Theo lời kể của nhà báo Huỳnh Hiến, vào ngày khởi công Thủy điện Vĩnh Sơn, trong vai trò là đạo diễn, anh cùng nhóm phóng viên văn nghệ Đài Truyền hình Quy Nhơn lúc bấy giờ trực thuộc Bộ văn hóa Thông tin lên Vĩnh Sơn thực hiện một chương trình ca nhạc với khung cảnh và lời ca tiếng hát của chính những người cán bộ, công nhân trên công trường. Từ không khí hào hùng của công trình lớn cùng với niềm tự hào về sự đổi thay của quê hương, tứ thơ của Mùa này trên Vĩnh Sơn ra đời. Nhà báo Huỳnh Hiến với những ngày sống trong lán trại công trường, trong tâm trạng của anh công nhân Thủy điện Vĩnh Sơn rời quê biển Quy Nhơn lên sống giữa núi rùng Vĩnh Thạnh, nhớ biển, nhớ người yêu, khiến cho những câu thơ đầu tiên xuất hiện như một lẽ tự nhiên:

                               Xa em anh thấy nhớ

                               Một ngày ta bên nhau

                               Một ngày nghe biển hát

                               Gió ngọt ngào qua mau

      Rồi mạch thơ cứ thế tuôn trào. Những lời thơ sáng đẹp của Huỳnh Hiến đã làm nên những câu thơ đẹp để có được cả một bài thơ đẹp.  Đến bây giờ, sau hơn một phần tư thế kỉ đã đi qua, những câu thơ hồn hậu, ấm áp tình người vẫn để lại nhiều dư ba trong lòng người đọc. Và mỗi lần đọc lại, tôi vẫn như thấy được sự xuất thần của Huỳnh Hiến khi anh viết những câu thơ trong trẻo mà giàu hình tượng: ...Hoa vàng nở sáng rừng; Nắng như sương ướt lá ... Hoặc: Mưa tràn trắng mặt đường; Sáng như gương lấp lánh... Những câu thơ mà chỉ cần đọc to lên đã thấy nhịp điệu ngân nga như một bản tình ca. Và hình ảnh công trình Thủy điện Vĩnh Sơn cũng hiện ra rất rõ:

                                  Em ơi em có nhớ

                                  Lên cùng anh Vĩnh Sơn

                                  Xem dòng Lơ Pin đổ

                                  Hiểu lòng hồ Đak Phan

     Cứ da diết mãi như thế, cả  bài thơ là lời bày tỏ tình cảm của anh công nhân Thủy điện Vĩnh Sơn với người yêu ở thành phố biển. Đó là hình ảnh của một anh công nhân vừa giàu tình cảm, vừa rất có trách nhiệm với công trình lớn của quê hương: 

                                Em ơi em có nhớ

                                Lên cùng anh ta xây

                                Một công trình rạng rỡ

                                Một mặt trời nơi đây

                                Thương em nhiều -  chưa nói

                                Nhờ dòng sông Kôn xanh                           

                                Đóa lan rừng anh gửi

                                Tỏ lòng hoa thay anh. 

       Huỳnh Hiến làm thơ không nhiều. Thơ anh thường thiên về tính triết lí,  suy luận, mang đậm chất suy tư về cuộc sống. Nhưng riêng ở Mùa này trên Vĩnh Sơn, Huỳnh Hiến đã sáng tác nên một bài thơ đậm chất trữ tình.

     Do sự thành công của Mùa này trên Vĩnh Sơn mà bài thơ sau này đã xuất hiện ở nhiều ấn phẩm trong và ngoài tỉnh. Trong đó đáng kể nhất là ở tập thơ Người áo vải do NXB Văn hóa Dân tộc xuất bản năm 2000.  

      Cũng theo lời của nhà báo Huỳnh Hiến, bài thơ Mùa này trên Vĩnh Sơn ban đầu chỉ có bảy khổ với mỗi khổ có bốn câu. Nhưng trong một lần gặp gỡ với nhạc sỹ Vũ Trung, ngay khi vừa tiếp xúc với bài thơ,  những giai điệu của một bản tình ca đã ngân nga ở nơi người nhạc sỹ tài hoa này. Với nhịp hai - bốn, Vũ Trung gần như đã phổ nhạc ngay cho bài thơ cất cánh.  Và để cho ca khúc được hoàn chỉnh, tác giả phần nhạc là Vũ Trung đã đề nghị với tác giả phần lời là Huỳnh Hiến sáng tác thêm cho sáu khổ thơ nữa để bài hát có đủ cả lời một lẫn lời hai.  Rồi cứ như thế, Vũ Trung đã đưa nguyên toàn bộ  phần lời của bài thơ vào trong ca khúc của mình, không hề thêm bớt một lời nào, để từ đó, quê hương Bình Định có được một bài hát hay và nhanh chóng đi vào các chương trình ca nhạc trên sân khấu, trên làn sóng phát thanh, truyền hình cũng như trong các hội diễn văn nghệ. Năm 1985, Mùa này trên Vĩnh Sơn đạt giải nhất cuộc thi sáng tác ca khúc về công trình Thủy điện Vĩnh Sơn do Sở văn hóa Thông tin Nghĩa Bình tổ chức.  Cũng trong năm 1985, bài hát cũng đã được in trong tập ca khúc Bài ca Vĩnh Sơn do Nhà Văn hóa Trung tâm Nghĩa Bình và Ban Quản lí Công trình Thủy điện Vĩnh Sơn xuất bản..

      Mới đây, trong những ngày đầu năm 2010 này, nhà máy Thủy điện Vĩnh Sơn - Sông Hinh đã chi tiền tác quyền cho các tác giả để một lần nữa dàn dựng và đưa ca khúc Mùa này trên Vĩnh Sơn đi tham gia hội diễn văn nghệ của ngành điện lực. Điều đó thêm một lần nữa khẳng định sự thành công cũng như sức sống mãnh liệt của bài thơ và bài hát Mùa này trên Vĩnh Sơn sau hơn một phần tư thế kỉ đã đi qua.   

     MÙA NÀY TRÊN VĨNH SƠN

              I

Xa em anh thấy nhớ

Một ngày ta bên nhau

Một ngày nghe biển hát

Gió ngọt ngào qua mau

Mùa này trên Vĩnh Sơn

Hoa vàng nở sáng rừng

Nắng như sương ướt lá

Thác đổ rền vang xa

Mùa này trên Vĩnh Sơn

Mưa tràn trắng mặt đường

Sáng như gương lấp lánh

Mát dịu trời quê hương

Tiếng chim reo ríu rít

Hương rừng treo trên cây

Mở đường lên chót vót

Ngang tầm tay mây bay

Em ơi em có nhớ

Lên cùng anh Vĩnh Sơn

Xem dòng Lơ Pin đổ

Hiểu lòng  hồ Đak Phan

Em ơi em có nhớ

Lên cùng ta anh xây

Một công trình rạng rỡ

Một mặt trời nơi đây

Thương em nhiều - chưa nói

Nhờ dòng sông Kôn xanh

Đóa lan rừng anh gửi

Tỏ lòng hoa anh thay

              II

Xa em anh thấy nhớ

Một ngày ta quen nhau

Một ngày nghe biển hát

Thúc giục lòng anh sao

Mùa này trên Vĩnh Sơn

Mưa ngàn trắng mặt đường

Sáng như gương lấp lánh

Mát cả trời quê hương

Tiếng chim reo ríu rít

Hương rừng treo trên cây

Mở đường lên chót vót

Ngang tầm tay mây bay

Em ơi em có nhớ

Lên cùng anh Vĩnh Sơn

Em là con sông nhỏ

Chảy về hồ Đak Phan

Em ơi em có nhớ

Lên cùng anh ta xây

Một con đường rộng mở

Cuộc đời đẹp nơi đây

Thương em nhiều chưa nói

Nhờ dòng sông Kôn xanh

Đóa lan rừng anh gửi

Tỏ lòng hoa thay anh.

Quy Nhơn, tháng 3 năm 2010
HTS

     Huỳnh Hiến trước mộ Hàn Mạc Tử ở Tp. Quy Nhơn, tháng 6 năm 2010